سالروز صدور فرمان مشروطیت 1405

14 مرداد

تاریخی

1

چهاردهم مرداد، سالروز صدور فرمان مشروطیت و آغاز فصل قانون‌گرایی در تاریخ ایران گرامی باد.

تاریخی
2

نهضت مشروطه، نقطه عطفی در مبارزات ملت ایران برای دستیابی به عدالت و محدود کردن قدرت استبدادی بود.

تاریخی
3

یاد و خاطره شهدای راه آزادی و عدالت در انقلاب مشروطه را گرامی می‌داریم.

تاریخی
4

فرمان مشروطه در سال ۱۲۸۵ شمسی، سند پیروزی اراده ملت و روحانیت بر استبداد قاجاری بود.

تاریخی
5

تاسیس عدالت‌خانه و مجلس شورای ملی، دستاورد بزرگ مجاهدت‌های علما و روشنفکران مشروطه‌خواه بود.

تاریخی
6

۱۴ مرداد، روزی است که ایران گامی بلند به سوی مدرنیته سیاسی و حاکمیت قانون برداشت.

تاریخی
7

نقش بی‌بدیل مراجع تقلید و روحانیت در رهبری مردم برای مطالبه عدالت، در تاریخ مشروطه می‌درخشد.

تاریخی
8

مشروطه ایرانی، تلاشی برای پیوند زدن احکام اسلامی با ساختارهای نوین حکومتی بود.

تاریخی
9

گرامی باد یاد ستارخان و باقرخان، سرداران ملی که برای صیانت از مشروطه جانفشانی کردند.

تاریخی
10

بازخوانی درس‌های مشروطه، چراغ راهی برای حفظ استقلال و آزادی در امروز و آینده است.

تاریخی

تحلیلی

1

مشروطه ثابت کرد که هرگاه دین و سیاست در کنار هم باشند، استبداد به زانو در می‌آید.

تحلیلی
2

انحراف مشروطه و روی کار آمدن دیکتاتوری رضاخان، درسی تاریخی از اهمیت بصیرت و دشمن‌شناسی است.

تحلیلی
3

شیخ فضل‌الله نوری، نماد مشروطه مشروعه و هشداری برای جلوگیری از نفوذ غرب‌زدگی در نهضت‌های مردمی بود.

تحلیلی
4

عدالت‌خواهی، روح اصلی جنبش مشروطه بود که در شعار «تاسیس عدالت‌خانه» تبلور یافت.

تحلیلی
5

چهاردهم مرداد یادآور این حقیقت است که قانون اساسی، میثاق ملی برای جلوگیری از خودکامگی است.

تحلیلی
6

شکاف بین روشنفکران غرب‌گرا و روحانیت اصیل، پاشنه آشیل نهضت مشروطه شد.

تحلیلی
7

انقلاب اسلامی ایران، تکامل‌یافته و اصلاح‌کننده آرمان‌های ناتمام مشروطه بود.

تحلیلی
8

بدون فتوای مراجع نجف و حمایت علمای تهران، فرمان مشروطیت هرگز صادر نمی‌شد.

تحلیلی
9

مجلس شورای اسلامی امروز، میراث‌دار مجلسی است که با خون دل‌های مشروطه‌خواهان تاسیس شد.

تحلیلی
10

مطالعه تاریخ مشروطه برای درک تحولات سیاسی معاصر ایران ضروری است.

تحلیلی

مذهبی_سیاسی

1

اتحاد ملت و روحانیت در مشروطه، قدرت نرم شیعه را در برابر استبداد داخلی و استعمار خارجی نشان داد.

مذهبی_سیاسی
2

آیت‌الله طباطبایی و آیت‌الله بهبهانی، دو رکن رکین رهبری نهضت در تهران بودند.

مذهبی_سیاسی
3

مشروطه منهای اسلام، همان چیزی بود که استعمار انگلیس دنبال می‌کرد و شیخ فضل‌الله با آن جنگید.

مذهبی_سیاسی
4

ما وارثان تاریخی هستیم که در آن علما برای اجرای عدالت علوی کفن پوشیدند.

مذهبی_سیاسی
5

استقلال‌طلبی و بیگانه‌ستیزی، ویژگی بارز جریان اصیل مشروطه‌خواه بود.

مذهبی_سیاسی
6

چهاردهم مرداد، روز پیروزی قلم و بیان بر شمشیر استبداد.

مذهبی_سیاسی
7

قانون در نظام اسلامی باید برگرفته از شریعت باشد؛ این درس مهم مشروطه مشروعه بود.

مذهبی_سیاسی
8

تجربه مشروطه نشان داد که اعتماد به بیگانگان (سفارت انگلیس) نتیجه‌ای جز انحراف نهضت ندارد.

مذهبی_سیاسی
9

پاسداری از دستاوردهای انقلاب، پاسداری از خون‌هایی است که از مشروطه تا کنون ریخته شده است.

مذهبی_سیاسی
10

ولایت فقیه در نظام جمهوری اسلامی، ضامن جلوگیری از بازگشت دیکتاتوری است که مشروطه نتوانست مانع آن شود.

مذهبی_سیاسی

کوتاه

1

۱۴ مرداد، روز قانون.

کوتاه
2

سالروز پیروزی مشروطه گرامی باد.

کوتاه
3

مشروطه؛ تولد مجلس در ایران.

کوتاه
4

عدالت‌خانه؛ آرمان ملت ایران.

کوتاه
5

یاد سرداران مشروطه گرامی.

کوتاه
6

پایان استبداد صغیر و کبیر.

کوتاه
7

مشروطه مشروعه، آرمان ناتمام.

کوتاه
8

اتحاد علما و مردم.

کوتاه
9

روز مجلس شورای ملی.

کوتاه
10

ایران، پیشگام دموکراسی در آسیا.

کوتاه

فرمان مشروطیت چیست؟

در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ هجری شمسی (۱۳۲۴ قمری)، مظفرالدین شاه قاجار تحت فشار اعتراضات مردمی و تحصن علما در قم و حرم حضرت عبدالعظیم، فرمانی را امضا کرد که اجازه تشکیل مجلس شورای ملی و تدوین قانون اساسی را می‌داد. این فرمان نقطه پایانی بر حکومت استبدادی مطلق شاهان و آغاز حکومت مشروطه (مشرط به قانون) در ایران بود.

علل شکل‌گیری انقلاب مشروطه

ظلم و ستم حاکمان قاجار، فقر و قحطی، نفوذ بیگانگان (روس و انگلیس) در اقتصاد کشور، و بی‌قانونی مطلق از دلایل اصلی نارضایتی مردم بود. ماجرای گران شدن قند و چوب‌وفلک کردن بازرگانان تهران توسط حاکم شهر، جرقه‌ای بود که انبار باروت خشم مردم را منفجر کرد.

نقش روحانیت در مشروطه

روحانیت شیعه رهبری اصلی و معنوی جنبش را بر عهده داشت. آیات عظام سید محمد طباطبایی و سید عبدالله بهبهانی در تهران و مراجع تقلید نجف (آخوند خراسانی، میرزای نائینی) با صدور فتوا و حمایت از مردم، مشروعیت دینی مبارزه با استبداد را تایید کردند. مردم با شعار دین و عدالت به میدان آمدند.

شیخ فضل‌الله نوری و مشروطه مشروعه

در جریان تدوین قانون اساسی، اختلافاتی بین مشروطه‌خواهان پیش آمد. شیخ فضل‌الله نوری، مجتهد طراز اول تهران، معتقد بود که قوانین مجلس نباید مغایر با اسلام باشد و طرح «نظارت فقها بر مصوبات مجلس» را پیشنهاد داد. او خواستار «مشروطه مشروعه» بود و سرانجام توسط جریان غرب‌گرا و افراطی اعدام شد.

سرانجام نهضت مشروطه

اگرچه مشروطه دستاوردهایی مثل تاسیس مجلس و محدود شدن قدرت شاه داشت، اما به دلیل دخالت‌های خارجی (روس و انگلیس)، اختلافات داخلی و هرج‌ومرج، نتوانست به اهداف کامل خود برسد و نهایتاً منجر به کودتای ۱۲۹۹ و دیکتاتوری رضاخان شد. با این حال، مشروطه تمرین بزرگی برای بیداری سیاسی ایرانیان بود.

سوالات متداول

فرمان مشروطه توسط کدام شاه امضا شد؟
مظفرالدین شاه قاجار، که چند روز پس از امضای فرمان درگذشت.
ستارخان و باقرخان که بودند؟
دو سردار ملی اهل تبریز که در دوره استبداد صغیر (زمانی که محمدعلی شاه مجلس را به توپ بست) مقاومت کردند و مشروطه را نجات دادند.
عدالت‌خانه چیست؟
خواست اولیه مردم در اعتراضات مشروطه، تاسیس نهادی به نام عدالت‌خانه بود تا به شکایات مردم رسیدگی کند و جلوی ظلم حکام را بگیرد.
تفاوت مشروطه و استبداد چیست؟
در استبداد، رای شاه قانون است و او پاسخگو نیست؛ در مشروطه، قدرت شاه توسط قانون اساسی و مجلس محدود می‌شود.
اولین مجلس ایران کی افتتاح شد؟
در مهرماه ۱۲۸۵ شمسی، مدتی کوتاه پس از صدور فرمان مشروطه.
چرا شیخ فضل‌الله اعدام شد؟
به دلیل مخالفت با انحرافات مشروطه و پافشاری بر تطبیق قوانین با شرع، توسط دادگاهی فرمایشی به اعدام محکوم شد.
مهمترین دستاورد مشروطه چه بود؟
تدوین اولین قانون اساسی ایران و تشکیل نهاد پارلمان (مجلس).
استبداد صغیر یعنی چه؟
دوره‌ای کوتاه که محمدعلی شاه قاجار مجلس را به توپ بست و مشروطه را تعطیل کرد تا زمانی که فاتحان تهران او را برکنار کردند.
نقش انگلیس در مشروطه چه بود؟
انگلیس ابتدا ظاهراً از مشروطه‌خواهان حمایت کرد (تحصن در سفارت) تا نفوذ روسیه را کم کند، اما بعداً مسیر نهضت را به نفع خود منحرف کرد.
چرا ۱۴ مرداد روز مهمی است؟
چون سرآغاز تاریخ قانون‌گذاری مدرن و پایان قرن‌ها حکومت فردی در ایران است.
WordAbyss - سالروز صدور فرمان مشروطیت | متن تاریخی و تحلیلی 1405