آیا میدانستید کریسمس دو تاریخ دارد؟ کاتولیکها و پروتستانها ۲۵ دسامبر را جشن میگیرند، اما ارامنه و برخی ارتدوکسها ۶ ژانویه (۱۶ دی) را روز میلاد مسیح میدانند.
دانستنی_تاریخی
2
تفاوت ۱۲ روزه در تاریخ کریسمس، ریشه در تقویمهای باستانی و سنتهای کلیسایی دارد. ارامنه به سنتهای اولیه مسیحیت وفادار ماندهاند.
دانستنی_تاریخی
3
تا قرن چهارم میلادی، تمام مسیحیان ۶ ژانویه را جشن میگرفتند. بعدها کلیسای روم تاریخ را به ۲۵ دسامبر تغییر داد تا با جشنهای زمستانی اروپا همزمان شود، اما کلیسای ارمنی این تغییر را نپذیرفت.
دانستنی_تاریخی
4
جالب است بدانید ارامنه ایران تنها گروهی از مسیحیان هستند که تولد و غسل تعمید مسیح را در یک روز (۶ ژانویه) جشن میگیرند که به آن «تئوفانی» میگویند.
دانستنی_تاریخی
5
اختلاف تقویم گریگوری (میلادی فعلی) و ژولین (تقویم قدیمی) یکی دیگر از دلایل تفاوت تاریخ جشنها در کلیساهای مختلف شرق و غرب است.
دانستنی_تاریخی
6
روز ۱۶ دی ماه در ایران مصادف است با جشن کریسمس هموطنان ارمنی، در حالی که آشوریان ایران ۲۵ دسامبر را جشن گرفتهاند.
دانستنی_تاریخی
7
در حالی که بابانوئل ۲۵ دسامبر به خانه کاتولیکها میرود، کودکان ارمنی در شب ژانویه و روز ۶ ژانویه منتظر هدایا هستند!
دانستنی_تاریخی
8
کلیسای حواری ارمنی، قدیمیترین کلیسای ملی جهان است و حفظ تاریخ ۶ ژانویه، نشانه استقلال و قدمت این کلیساست.
دانستنی_تاریخی
9
جشن ۶ ژانویه در بین ارامنه به جشن «خداپدیداری» معروف است، زیرا معتقدند در این روز خداوند در کالبد عیسی (ع) بر زمین پدیدار شد.
دانستنی_تاریخی
10
دانستن این تفاوت به ما کمک میکند تا در زمان درست به دوستان مسیحی خود تبریک بگوییم: ۲۵ دسامبر برای آشوریان و کاتولیکها، ۱۶ دی (۶ ژانویه) برای ارامنه.
دانستنی_تاریخی
نکات_جالب
1
در روز ۶ ژانویه، مراسم تبرک آب در کلیساهای ارمنی برگزار میشود که نماد غسل تعمید مسیح در رود اردن است.
نکات_جالب
2
ارامنه قبل از جشن کریسمس، یک هفته روزه میگیرند و از خوردن فرآوردههای گوشتی پرهیز میکنند.
نکات_جالب
3
رنگهای اصلی کریسمس ارمنی، قرمز، سبز و طلایی است که نماد خون مسیح، حیات و نور هستند.
نکات_جالب
4
در ایران، تعطیلات کریسمس ارامنه با احترام کامل برگزار میشود و مدارس و ادارات برای آنان مرخصی در نظر میگیرند.
نکات_جالب
5
غذای سنتی شب عید ارامنه معمولاً شامل ماهی و کوکو سبزی است که شباهت جالبی به سنتهای ایرانی دارد.
نکات_جالب
کوتاه_آموزشی
1
کریسمس ارامنه: ۶ ژانویه (۱۶ دی).
کوتاه_آموزشی
2
کریسمس کاتولیک: ۲۵ دسامبر (۴ دی).
کوتاه_آموزشی
3
دلیل تفاوت: سنتهای کلیسایی و تقویم.
کوتاه_آموزشی
4
جشن همزمان تولد و غسل تعمید در ۶ ژانویه.
کوتاه_آموزشی
5
ارامنه ایران، حافظان سنت کهن مسیحیت.
کوتاه_آموزشی
ریشه تاریخی اختلاف ۲۵ دسامبر و ۶ ژانویه
تا اواسط قرن چهارم میلادی، تمامی مسیحیان جهان روز ۶ ژانویه را به عنوان روز میلاد و غسل تعمید مسیح جشن میگرفتند. اما کلیسای کاتولیک روم تصمیم گرفت برای جایگزینی جشنهای بتپرستی انقلاب زمستانی (جشن خدای خورشید) با یک جشن مسیحی، تاریخ میلاد را به ۲۵ دسامبر تغییر دهد. کلیسای ارمنی که در آن زمان از امپراتوری روم جدا بود و جشنهای بتپرستی در آن منطقه رواج نداشت، نیازی به این تغییر ندید و به همان تاریخ اصلی و کهن (۶ ژانویه) وفادار ماند.
جشن تئوفانی (Theophany)
ارامنه روز ۶ ژانویه را «تئوفانی» یا «خداپدیداری» مینامند. آنها معتقدند که در این روز دو واقعه مهم رخ داده است: تولد عیسی مسیح و غسل تعمید او در رود اردن توسط یحیی تعمید دهنده. تجمیع این دو جشن در یک روز، ویژگی منحصر به فرد کلیسای ارمنی است.
تقویم ژولین در برابر گریگوری
علاوه بر سنت کلیسایی، نوع تقویم نیز موثر است. برخی کلیساهای ارتدوکس (مانند روسیه) هنوز از تقویم قدیمی ژولین استفاده میکنند که ۱۳ روز با تقویم گریگوری (میلادی رایج) اختلاف دارد، به همین دلیل کریسمس آنها به ۷ ژانویه میافتد. اما ارامنه ایران تاریخ ثابت ۶ ژانویه را ملاک قرار میدهند.
آشوریان و ارامنه در ایران
در ایران دو گروه عمده مسیحی زندگی میکنند: آشوریان که تابع کلیسای شرق هستند و ۲۵ دسامبر را جشن میگیرند، و ارامنه که تابع کلیسای حواری ارمنی هستند و ۶ ژانویه (۱۶ دی) را جشن میگیرند. دانستن این تفاوت برای ادای احترام دقیق به هر دو گروه ضروری است.
آیین تبرک آب
یکی از زیباترین مراسم روز ۶ ژانویه، آیین «تبرک آب» در کلیساست. کشیش با صلیب نقرهای آب را متبرک میکند و روغن مقدس (میرون) در آن میریزد. سپس این آب به عنوان تبرک بین مردم تقسیم میشود که نماد شفابخشی و پاکی است.
سوالات متداول
چرا ارامنه کریسمس را ۶ ژانویه میگیرند؟
چون به سنت اولیه مسیحیت وفادار ماندند و تغییر تاریخ کلیسای روم به ۲۵ دسامبر را نپذیرفتند.
تئوفانی یعنی چه؟
به معنی آشکار شدن خداوند؛ اشاره به تجلی خداوند در وجود عیسی مسیح و غسل تعمید او.
آیا ۲۵ دسامبر برای ارامنه روز معمولی است؟
بله، برای آنها روز خاصی نیست، مگر اینکه در جشنهای عمومی سال نو میلادی شرکت کنند.
آشوریان ایران کی جشن میگیرند؟
آشوریان معمولاً ۲۵ دسامبر (۴ دی) را جشن میگیرند.
آیا ارتدوکسها هم ۶ ژانویه جشن میگیرند؟
برخی ارتدوکسها (مثل روسیه) ۷ ژانویه جشن میگیرند که ناشی از اختلاف تقویم ژولین است.
جشن غسل تعمید چیست؟
یادبود غسل تعمید حضرت عیسی در رود اردن که آغاز رسالت او محسوب میشود.
آیا ارامنه روزه میگیرند؟
بله، یک هفته قبل از کریسمس روزه میگیرند و از خوردن گوشت پرهیز میکنند.
چرا غذای عید ارامنه ماهی است؟
ماهی یکی از نمادهای اولیه مسیحیت است و چون روزه دار هستند، گوشت قرمز نمیخورند.
در ۱۶ دی چه اتفاقی در محلههای ارمنینشین میافتد؟
مراسم کلیسا، زنگ ناقوسها و دید و بازدیدهای خانوادگی برگزار میشود.
آیا در ایران ۶ ژانویه تعطیل است؟
برای عموم خیر، اما برای شهروندان مسیحی مرخصی استحقاقی و مجاز محسوب میشود.