در فرهنگ اسلامی و ایرانی، پدربزرگ و مادربزرگ ستونهای معنوی خانواده و مایه برکت خانه هستند. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «برکت با بزرگان شماست». احترام به این عزیزان، به ویژه در اعیاد مذهبی مثل عید فطر، واجب اخلاقی است. تبریک گفتن به آنها، بوسیدن دستشان و حضور در خانهشان، باعث جلب رضایت خداوند و افزایش روزی میشود. آنها واسطه انتقال سنتها و ارزشهای دینی به نسل جدید هستند.
برای بسیاری از ما، عید فطر با خاطره خانه پدربزرگ و مادربزرگ گره خورده است. جمع شدن تمام فامیل، سفرههای رنگین، چای خوشعطر و عیدیهای لای قرآن، تصاویری فراموشنشده هستند. تبریک گفتن به آنها، نوعی قدردانی از سالها محبت و میزبانی بیدریغ است. حتی اگر توانایی رفتن نداریم، یک تماس تلفنی میتواند دل نازک آنها را شاد کند.
سالمندان در این سنین بیش از هر چیزی به توجه عاطفی و دعای خیر نیاز دارند. در پیامهای تبریک عید، دعا برای «سلامتی»، «طول عمر با عزت» و «عاقبتبخیری» آنها بسیار ارزشمند است. همچنین درخواست دعا از آنها («التماس دعا») به آنها حس ارزشمندی و مفید بودن میدهد، زیرا دعای سالخوردگان در نزد خدا جایگاه ویژهای دارد.
اگر پدربزرگ یا مادربزرگ در قید حیات نیستند، عید فطر فرصتی برای یادبود آنهاست. رفتن سر مزار، خواندن فاتحه و قرآن، و توزیع خیرات به نیت آنها، بهترین تبریک است. در فرهنگ دینی معتقدیم که ارواح درگذشتگان در اعیاد منتظر هدیه معنوی فرزندانشان هستند.
پیام تبریک به بزرگترها باید با کلمات محترمانه و وزین باشد. استفاده از الفاظی مثل «حضرتعالی»، «سرور»، «سایهتان مستدام» و پرهیز از شوخیهای سبک، نشانه ادب فرزندان است. البته صمیمیت و گرمی کلام نباید فدای خشکیِ بیش از حد شود؛ ترکیبی از احترام و محبت بهترین لحن است.
