در عصر هوش مصنوعی، هنوز هم هیچ رباتی نمیتواند جایگزین ظرافت دست یک استادکار شود.
مهارت
اهمیت آموزشهای فنی و حرفهای
در دنیای امروز که فناوری به سرعت در حال تغییر است، آموزشهای کلاسیک دانشگاهی به تنهایی پاسخگوی نیاز بازار کار نیستند. آموزشهای فنی و حرفهای با تمرکز بر مهارتهای عملی (Practical Skills)، فاصله بین تئوری و عمل را پر میکنند و افراد را برای ورود سریع و موثر به بازار کار آماده میسازند. این آموزشها انعطافپذیر بوده و متناسب با نیاز صنایع طراحی میشوند.
سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور
این سازمان وابسته به وزارت کار، رفاه و تامین اجتماعی است و متولی اصلی ارائه آموزشهای مهارتی غیررسمی در کشور میباشد. مراکز ثابت دولتی این سازمان خدمات آموزشی رایگان ارائه میدهند و آموزشگاههای آزاد بخش خصوصی نیز تحت نظارت آن فعالیت میکنند. گواهینامههای این سازمان دارای اعتبار بینالمللی (کد استاندارد ISCO) و قابل ترجمه هستند.
کارآفرینی؛ موتور محرک اقتصاد
کارآفرینی (Entrepreneurship) تنها راهاندازی یک شغل نیست، بلکه فرآیند خلق ارزش جدید، نوآوری و پذیرش ریسک است. کارآفرینان با شناسایی فرصتها و خلاءهای بازار، منابع را مدیریت کرده و منجر به تولید ثروت و اشتغال میشوند. در شرایط تحریمی ایران، کارآفرینی مقاومتی راهگشای بسیاری از بنبستهای اقتصادی بوده است.
مهارتگرایی به جای مدرکگرایی
یکی از چالشهای فرهنگی کشور، تب مدرکگرایی است که منجر به انباشت فارغالتحصیلان بیکار شده است. روز ملی کارآفرینی و فنی و حرفهای، فرصتی برای تغییر این نگرش است. خانوادهها باید بدانند که داشتن یک مهارت فنی (مانند تاسیسات، تعمیرات، طراحی دوخت، برنامهنویسی و...) میتواند درآمد و امنیت شغلی بیشتری نسبت به برخی مدارک دانشگاهی داشته باشد.
نقش مهارت در کاهش آسیبهای اجتماعی
بیکاری ریشه بسیاری از آسیبهای اجتماعی مانند اعتیاد، طلاق و بزهکاری است. آموزشهای فنی و حرفهای با توانمندسازی افراد (به ویژه در زندانها، مناطق محروم و کمپهای ترک اعتیاد) و ایجاد زمینه اشتغال، نقش پیشگیرانه مهمی در سلامت جامعه ایفا میکند. «هر ایرانی، یک مهارت» شعاری است که میتواند سلامت اجتماعی را ارتقا دهد.
سوالات متداول
روز فنی و حرفهای چه روزی است؟
۶ مرداد ماه، روز ملی کارآفرینی و آموزشهای فنی و حرفهای است.
تفاوت مدرک دانشگاهی با گواهینامه فنی و حرفهای چیست؟
مدرک دانشگاهی نشاندهنده دانش آکادمیک است، اما گواهینامه فنی و حرفهای تاییدکننده مهارت عملی و توانایی انجام کار است.
آیا مدارک فنی و حرفهای برای مهاجرت اعتبار دارند؟
بله، گواهینامههای سازمان فنی و حرفهای دارای کد استاندارد بینالمللی (ILO) هستند و در بسیاری از کشورها برای ویزای کاری امتیاز محسوب میشوند.
چگونه میتوان وام خوداشتغالی گرفت؟
با داشتن گواهینامه فنی و حرفهای و ارائه طرح کسبوکار (Business Plan)، میتوان از طریق صندوق کارآفرینی امید یا کمیته امداد درخواست تسهیلات کرد.
ادوار آموزشی فنی و حرفهای چقدر طول میکشد؟
بسته به استاندارد مهارت، از چند هفته تا چند ماه (مثلاً ۳۰ ساعت تا ۹۰۰ ساعت) متغیر است.
آموزشگاه آزاد چیست؟
مراکز خصوصی که با مجوز سازمان فنی و حرفهای دورههای مهارتی برگزار میکنند و شهریه دریافت میکنند (برخلاف مراکز دولتی که رایگان هستند).
مسابقات ملی مهارت چیست؟
مسابقاتی که هر ساله برای شناسایی نخبگان مهارتی کشور برگزار میشود و برگزیدگان به مسابقات جهانی مهارت (WorldSkills) اعزام میشوند.
مهارتهای نرم (Soft Skills) چیست؟
مهارتهایی مثل کار تیمی، فن بیان و مدیریت زمان که در کنار مهارتهای فنی برای موفقیت در بازار کار ضروری هستند.
طرح استاد-شاگردی چیست؟
روشی سنتی و موثر که در آن مهارتآموز در محیط واقعی کار (مغازه یا کارگاه) زیر نظر استادکار آموزش میبیند و مدرک دریافت میکند.
چه رشتههایی در فنی و حرفهای تدریس میشود؟
هزاران رشته در شاخههای صنعت، خدمات، کشاورزی و فرهنگ و هنر؛ از جوشکاری و مکانیک تا آرایشگری و آشپزی.