اگر بخواهیم عاشورا را در یک کلمه خلاصه کنیم، آن کلمه «صبر» است. امام حسین (ع) قهرمان صبر است. ایشان در روز عاشورا یارانش را با جمله «صبراً یا بنی الکرام» (صبر کنید ای فرزندان بزرگواران) به استقامت دعوت میکردند. این صبر، انفعالی نبود؛ بلکه صبری فعال و حماسی در برابر باران تیر و نیزه بود. احادیث امام حسین (ع) درباره صبر، تفسیر عملی رفتار ایشان در کربلاست.
از دیدگاه امام حسین (ع)، صبر تنها تحمل درد نیست. صبر بر طاعت (نماز خواندن زیر تیرباران)، صبر بر معصیت (بیعت نکردن با یزید و رد کردن اماننامه شمر)، و صبر بر مصیبت (داغ جوانان)، ابعاد مختلف این فضیلت هستند. احادیث ایشان به ما میاموزد که انسان مومن باید در تمام ابعاد زندگی، ظرفیت وجودی خود را بالا ببرد.
امام حسین (ع) در آخرین لحظات حیات، جملهای فرمودند که نشان میدهد ایشان از مقام صبر عبور کرده و به مقام «رضا» رسیدهاند: «الهی رضاً بقضائک» (خدایا راضیام به رضای تو). احادیث ایشان نیز ما را به سمتی هدایت میکند که نه تنها سختیها را تحمل کنیم، بلکه آنها را زیبا ببینیم و به خواست خدا راضی باشیم.
بخشی از سیره و سخنان امام حسین (ع) مربوط به صبر در برابر نادانی مردم است. تحمل طعنهها، تهمتها (خارجی خواندن امام) و بیوفایی کوفیان، نیازمند صبری عظیم بود. این درس بزرگی برای جوانان امروز است که در مسیر دینداری، از سرزنشها و تمسخرها نترسند و صبور باشند.
امام حسین (ع) وعده دادهاند که پایان صبر، پیروزی و رستگاری است. تاریخ اثبات کرد که صبر حسینی بر شمشیر یزیدی پیروز شد. احادیث ایشان به ما امید میدهد که «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً» و هر کس در راه حق استقامت کند، قطعاً نتیجه شیرین آن را خواهد دید.
