امام حسن مجتبی (ع) که علم لدنی داشتند، میدانستند که دشمنان حتی به جنازه ایشان رحم نخواهند کرد. ایشان در وصیت خود به امام حسین (ع) فرمودند: «مرا برای تجدید عهد کنار قبر جدم پیامبر ببرید، اگر مانع شدند، راضی نیستم حتی به اندازه ریخته شدن خون حجامت، خونی ریخته شود و مرا به بقیع ببرید». این وصیت اوج صلحطلبی و دوراندیشی امام را نشان میدهد که نمیخواستند بهانه به دست دشمنان بدهند تا حرمت حرم پیامبر شکسته شود.
هنگامی که کاروان تشییع به سمت حرم پیامبر حرکت کرد، مروان حکم و عایشه (سوار بر قاطر) راه را بستند. بهانه آنها این بود که خانه پیامبر ارث است و اجازه نمیدهیم کسی در آن دفن شود (در حالی که قبلاً ابوبکر و عمر در آنجا دفن شده بودند). فریادهای تحریکآمیز و کینههای جنگ جمل، باعث شد فضا متشنج شود. مورخان نوشتهاند که عایشه گفت: «کسی را که دوست ندارم به خانه من راه ندهید».
فاجعهبارترین بخش تشییع جنازه، دستور تیراندازی به سمت تابوت بود. بنیامیه که کینه دیرینهای از بنیهاشم داشتند، کمانداران را مستقر کرده بودند. با اشاره فتنه گران، باران تیر بر تابوت بارید. شیخ عباس قمی در منتهیالآمال مینویسد که هنگام دفن، هفتاد تیر از بدن و تابوت بیرون کشیدند. این جسارت به بدن ولی خدا، در تاریخ اسلام بیسابقه بود و دل اهل بیت را خون کرد.
در این واقعه، حضرت عباس (ع) که جوان و غیور بود، دست به قبضه شمشیر برد تا پاسخ دندانشکنی به هتاکان بدهد. اما امام حسین (ع) دست برادر را گرفتند و وصیت امام حسن (ع) را یادآوری کردند. این صحنه، تمرین اطاعتپذیری قمر بنیهاشم از امام زمانش بود. صبر امام حسین (ع) در آن لحظه، کمتر از صبرشان در عاشورا نبود، زیرا دیدن تیرباران شدن جنازه برادر و سکوت کردن، جگری سوخته میخواهد.
روضهخوانان معمولاً بین این واقعه و کربلا مقایسه میکنند. در مدینه، بدن امام تیرباران شد اما سر از تن جدا نشد و تابوت وجود داشت. اما در کربلا، بدن امام حسین (ع) نه تنها تیرباران شد، بلکه زیر سم اسبها رفت و سرش بر نیزه شد. امام حسن (ع) فرمود: «لا یوم کیومک یا اباعبدالله» (هیچ روزی مثل روز تو نیست)، که اشاره به همین تفاوت مصیبتهاست.
