جایگاه «ادب» در سیره حضرت ام البنین
بارزترین ویژگی حضرت ام البنین (س)، «ادب» ایشان در برابر مقام ولایت و اهل بیت (ع) است. ایشان از همان روز نخست ورود به خانه امیرالمؤمنین (ع)، خود را خدمتگزار فرزندان حضرت زهرا (س) معرفی کرد. این ادب و تواضع، در تربیت فرزندان ایشان نیز نمود پیدا کرد؛ به طوری که حضرت عباس (ع) تا لحظه شهادت، همواره با ادب و احترام کامل در برابر امام حسین (ع) رفتار می کرد. متون ادبی درباره ایشان، همواره بر این ویژگی کلیدی تاکید دارند.
وفاداری به آرمان های فاطمی
حضرت ام البنین (س) با درک عمیق از جایگاه حضرت زهرا (س)، تمام تلاش خود را کرد تا جای خالی ایشان را برای فرزندانشان پر کند، اما هرگز ادعای جایگزینی نکرد. او با وفاداری کامل به آرمان های فاطمی و علوی، چهار سرباز رشید برای دفاع از حریم ولایت تربیت کرد. وفاداری ایشان در پس از عاشورا و در دوران غربت اهل بیت در مدینه نیز ادامه داشت.
نقش ام البنین در رسانه ای کردن عاشورا
پس از واقعه کربلا، حضرت ام البنین (س) با حضور در قبرستان بقیع و برگزاری مجالس سوگواری، نقش مهمی در زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهدای کربلا ایفا کرد. گریه ها و مرثیه سرایی های ایشان، جنبه سیاسی و افشاگرانه داشت و باعث بیداری افکار عمومی علیه حکومت ستمگر بنی امیه می شد. متون ادبی، این جنبه از زندگی ایشان را به عنوان «جهاد تبیین» معرفی می کنند.
رابطه عاطفی با حسنین (ع)
رابطه حضرت ام البنین با امام حسن (ع) و امام حسین (ع) سرشار از محبت و احترام متقابل بود. ایشان فرزندان خود را فداییِ آن دو بزرگوار می دانست. جمله معروف ایشان هنگام بازگشت کاروان کربلا که فرمود «اولادُی وَ مَن تَحتَ الخَضراء کُلُهُم فِداءٌ لِاَبی عَبدِالله» (فرزندانم و هرچه زیر آسمان کبود است فدای اباعبدالله)، اوج این عشق و ارادت را نشان می دهد.
الگوی نامادری مهربان
حضرت ام البنین (س) الگوی کاملی از یک نامادری مهربان و دلسوز است که واژه نامادری را تطهیر کرد. رفتار ایشان نشان داد که پیوند قلبی و ایمانی می تواند قوی تر از پیوند خونی باشد. ادبیات آیینی ما سرشار از ستایش این رفتار انسانی و اسلامی است.