نکات تغذیه ورزشی و بدنسازی برای ورزشکاران در ماه رمضان 1404

1 رمضان

زمان تمرین

1

بهترین زمان تمرین قدرتی و سنگین، ۲ تا ۳ ساعت بعد از یک افطار سبک است.

زمان تمرین
2

تمرین سبک هوازی را می‌توان ۴۵ دقیقه قبل از افطار انجام داد (به شرط عدم ضعف شدید).

زمان تمرین
3

از تمرین در ساعات ظهر و اوج گرما اکیداً خودداری کنید تا آب بدن تخلیه نشود.

زمان تمرین
4

اگر سحرخیز هستید، یک ساعت بعد از سحری (قبل از اذان) زمان مناسبی برای تمرین است.

زمان تمرین
5

بلافاصله بعد از افطار تمرین نکنید؛ خون باید در معده برای هضم غذا متمرکز باشد نه در عضلات.

زمان تمرین
6

جلسات تمرینی را در این ماه کوتاه‌تر (حداکثر ۴۵ تا ۶۰ دقیقه) و فشرده‌تر کنید.

زمان تمرین
7

استراحت بین ست‌ها را کمی افزایش دهید تا ضربان قلب کنترل شود.

زمان تمرین
8

در روزهای تمرین، خواب نیمروزی (قیلوله) برای ریکاوری عصبی عضلانی حیاتی است.

زمان تمرین
9

اگر احساس سرگیجه یا تهوع کردید، تمرین را فوراً متوقف کنید.

زمان تمرین
10

برنامه تمرینی خود را روی "حفظ" آمادگی تنظیم کنید نه "افزایش" رکورد و حجم.

زمان تمرین

تغذیه پروتئینی

1

پروتئین کازئین (دیرجذب) مثل پنیر و شیر را در وعده سحر مصرف کنید تا آمینو اسیدها در طول روز آزاد شوند.

تغذیه پروتئینی
2

در وعده افطار از پروتئین زودجذب (مثل وی یا سفیده تخم مرغ) استفاده کنید تا عضلات سریع تغذیه شوند.

تغذیه پروتئینی
3

نیاز پروتئینی خود را (حدود ۱.۵ تا ۲ گرم به ازای هر کیلو وزن) در بازه افطار تا سحر تقسیم کنید.

تغذیه پروتئینی
4

گوشت قرمز، سینه مرغ، ماهی و حبوبات باید بخش اصلی بشقاب افطار و شام باشند.

تغذیه پروتئینی
5

تخم مرغ آبپز در سحر، بهترین منبع پروتئین با کیفیت برای ورزشکاران است.

تغذیه پروتئینی
6

از مصرف سوسیس و کالباس که پروتئین کم و سدیم بالا دارند پرهیز کنید.

تغذیه پروتئینی
7

ماست یونانی منبع عالی پروتئین برای میان‌وعده‌های شبانه است.

تغذیه پروتئینی
8

اگر مکمل مصرف می‌کنید، شیک پروتئین را در وعده افطار و قبل از خواب میل کنید.

تغذیه پروتئینی
9

ترکیب حبوبات و غلات (مثل عدس پلو) پروتئین کاملی را برای گیاهخواران فراهم می‌کند.

تغذیه پروتئینی
10

بادام و گردو منابع خوب پروتئین گیاهی و چربی‌های سالم برای سحری هستند.

تغذیه پروتئینی

هیدراتاسیون ورزشی

1

ورزشکاران نیاز به آب بیشتری دارند؛ حداقل ۳ لیتر آب در فاصله افطار تا سحر بنوشید.

هیدراتاسیون ورزشی
2

نوشیدنی‌های ایزوتونیک خانگی (آب، کمی نمک، عسل و لیمو) برای جایگزینی الکترولیت‌ها عالی هستند.

هیدراتاسیون ورزشی
3

از مصرف چای و قهوه زیاد که ادرارآور هستند و آب بدن را دفع می‌کنند، بپرهیزید.

هیدراتاسیون ورزشی
4

رنگ ادرار بهترین شاخص هیدراتاسیون است؛ باید شفاف و روشن باشد.

هیدراتاسیون ورزشی
5

میوه‌های آبدار مثل هندوانه، طالبی و پرتقال را بعد از تمرین مصرف کنید.

هیدراتاسیون ورزشی
6

تخم شربتی و خاکشیر را در بطری آب حین تمرین یا بعد از آن استفاده کنید.

هیدراتاسیون ورزشی
7

از نوشابه و دلستر گازدار که باعث اختلال در جذب کلسیم می‌شوند دوری کنید.

هیدراتاسیون ورزشی
8

آب نارگیل (اگر در دسترس باشد) یک نوشیدنی ورزشی طبیعی و فوق‌العاده است.

هیدراتاسیون ورزشی
9

سوپ رقیق در افطار، بخشی از آب و نمک از دست رفته را جبران می‌کند.

هیدراتاسیون ورزشی
10

شیر کاکائو (کم شکر) نوشیدنی خوبی برای ریکاوری بعد از تمرین است.

هیدراتاسیون ورزشی

مکمل‌ها

1

مصرف مکمل کراتین را به بعد از افطار موکول کنید و حتماً با آب فراوان بنوشید.

مکمل‌ها
2

مکمل BCAA یا آمینو اسیدها را می‌توان در حین تمرین یا قبل از سحری مصرف کرد.

مکمل‌ها
3

مولتی ویتامین‌ها را در وعده سحر مصرف کنید تا در طول روز جذب شوند.

مکمل‌ها
4

کافئین (قرص یا قهوه) را فقط در صورتی مصرف کنید که تمرینتان بعد از افطار است و اختلالی در خواب ایجاد نمی‌کند.

مکمل‌ها
5

از مصرف چربی‌سوزهای قوی در ماه رمضان خودداری کنید چون متابولیسم را بیش از حد بالا می‌برند.

مکمل‌ها
6

گلوتامین برای حفظ سیستم ایمنی و ریکاوری در ماه رمضان بسیار مفید است.

مکمل‌ها
7

مکمل‌های پمپ (Pump) ممکن است باعث کم‌آبی شوند؛ با احتیاط مصرف کنید.

مکمل‌ها
8

کلسیم و منیزیم به پیشگیری از گرفتگی عضلات کمک می‌کنند؛ قبل از خواب مصرف شوند.

مکمل‌ها
9

ویتامین C برای کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از تمرین و روزه مفید است.

مکمل‌ها
10

همیشه قبل از مصرف هر مکملی با مربی یا پزشک مشورت کنید.

مکمل‌ها

ریکاوری و خواب

1

خواب شبانه در ماه رمضان کوتاه می‌شود؛ سعی کنید حداقل ۶ ساعت خواب پیوسته داشته باشید.

ریکاوری و خواب
2

ماساژ و فوم رولر به دفع اسید لاکتیک و ریکاوری سریع‌تر کمک می‌کند.

ریکاوری و خواب
3

دوش آب سرد و گرم (متناوب) بعد از تمرین جریان خون را بهبود می‌بخشد.

ریکاوری و خواب
4

استرس روزانه را کاهش دهید؛ کورتیزول دشمن عضله است.

ریکاوری و خواب
5

در روزهای استراحت، تغذیه را کم نکنید؛ بدن برای بازسازی نیاز به مواد مغذی دارد.

ریکاوری و خواب
6

کشش و یوگا در ساعات پایانی روز (نزدیک افطار) به آرامش ذهن و بدن کمک می‌کند.

ریکاوری و خواب
7

چرت زدن ۲۰ دقیقه‌ای قبل از افطار می‌تواند انرژی لازم برای تمرین بعد از افطار را تامین کند.

ریکاوری و خواب
8

محیط خواب را کاملاً تاریک و خنک نگه دارید تا کیفیت خواب بالا برود.

ریکاوری و خواب
9

تغذیه بلافاصله بعد از تمرین (پنجره آنابولیک) در ماه رمضان اهمیت دوچندان دارد.

ریکاوری و خواب
10

به صدای بدن خود گوش دهید؛ اگر خسته‌اید، یک روز بیشتر استراحت کنید.

ریکاوری و خواب

مدیریت تمرین و حفظ حجم عضلانی

دغدغه اصلی بدنسازان و ورزشکاران در ماه رمضان، ریزش عضلانی (کاتابولیسم) است. برای جلوگیری از این اتفاق، باید شدت و حجم تمرینات را تعدیل کرد. ماه رمضان زمان مناسبی برای رکوردشکنی یا افزایش حجم سنگین نیست؛ بلکه هدف باید "حفظ و نگهداری" دستاوردهای قبلی باشد. کاهش تعداد جلسات تمرین به 3 تا 4 جلسه در هفته و تمرکز بر حرکات ترکیبی (کامپاند) استراتژی هوشمندانه‌ای است.

پنجره‌های تغذیه‌ای محدود و اهمیت تراکم کالری

با محدود شدن زمان خوردن به حدود 8 ساعت، دریافت کالری و ماکروهای مورد نیاز دشوار می‌شود. ورزشکاران باید از غذاهای با تراکم کالری و مواد مغذی بالا استفاده کنند. مصرف اسموتی‌های پروتئینی حاوی کره بادام زمینی، موز، جو دوسر و شیر در فواصل کوتاه بین افطار تا سحر، راهکاری عالی برای تامین کالری بدون سنگین کردن بیش از حد معده است.

نقش کربوهیدرات‌ها در بارگیری گلیکوژن

ذخایر گلیکوژن (سوخت عضلات) در طول روزه‌داری تخلیه می‌شود. بازسازی این ذخایر در وعده افطار و پس از تمرین حیاتی است. استفاده از کربوهیدرات‌های پیچیده (برنج قهوه‌ای، سیب زمینی شیرین، ماکارونی سبوس‌دار) در وعده‌های اصلی و کربوهیدرات‌های ساده (خرما، عسل) بلافاصله بعد از تمرین، انرژی لازم را برای تمرین روز بعد تامین می‌کند.

هیدراتاسیون و پیشگیری از افت عملکرد

کم‌آبی حتی به میزان 2 درصد می‌تواند عملکرد ورزشی را به شدت کاهش دهد و خطر آسیب‌دیدگی را بالا ببرد. ورزشکاران باید استراتژی هیدراتاسیون دقیقی داشته باشند. نوشیدن آب به تنهایی کافی نیست؛ مصرف الکترولیت‌ها (سدیم، پتاسیم، منیزیم) از طریق نمک دریا، موز و مکمل‌های الکترولیت برای حفظ تعادل مایعات و پیشگیری از گرفتگی عضلات ضروری است.

تنظیم چرخه خواب و هورمون‌ها

اختلال در خواب شبانه باعث کاهش ترشح هورمون رشد (GH) و تستوسترون می‌شود که برای عضله‌سازی ضروری هستند. ورزشکاران باید سعی کنند خواب شبانه خود را (مثلاً از ساعت 11 تا 3:30 صبح) تثبیت کنند و کمبود آن را با خواب بعد از ظهر جبران نمایند. تاریک کردن کامل اتاق به ترشح ملاتونین و بهبود کیفیت خواب کمک می‌کند.

سوالات متداول

بهترین زمان بدنسازی در ماه رمضان کی است؟
حدود 2 تا 3 ساعت بعد از یک افطار سبک، زمانی که غذا هضم شده و انرژی بدن تامین شده است.
آیا مصرف کراتین در ماه رمضان باعث کم‌آبی می‌شود؟
کراتین آب را به داخل عضلات می‌کشد. اگر آب کافی (بیش از 3 لیتر) مصرف کنید مشکلی ندارد، اما اگر کم‌آب هستید مصرف نکنید.
چگونه در ماه رمضان حجم بگیریم؟
بسیار سخت است، اما با افزایش تراکم کالری (استفاده از شیک‌های گینر خانگی) و تمرین دقیق می‌توان حجم را حفظ یا اندکی افزایش داد.
آیا تمرین هوازی قبل از افطار چربی‌سوزی را بیشتر می‌کند؟
بله، چون ذخایر قند خالی است، چربی‌سوزی بیشتر است؛ اما خطر عضله‌سوزی و کم‌آبی هم وجود دارد. باید کوتاه و سبک باشد.
پروتئین وی را کی بخوریم؟
یک اسکوپ در زمان افطار (برای جذب سریع) و یک اسکوپ بعد از تمرین یا قبل از سحر (اگر با شیر باشد) توصیه می‌شود.
آیا شنا کردن در روزه اشکال دارد؟
خیر، ورزش شنا بسیار عالی است و بدن را خنک می‌کند، به شرطی که سر کاملاً زیر آب نرود (بنابر احتیاط).
چرا در تمرین ماه رمضان زود خسته می‌شوم؟
به دلیل کمبود ذخایر گلیکوژن و کم‌آبی. باید شدت تمرین را کم کنید و استراحت بین ست‌ها را بیشتر کنید.
غذای مناسب برای قبل از تمرین (بعد از افطار) چیست؟
یک وعده سبک حاوی کربوهیدرات زودجذب و کمی پروتئین، مثل موز و کره بادام زمینی یا نان و تخم مرغ.
آیا مسابقات ورزشی در ماه رمضان برگزار می‌شود؟
بله، معمولاً مسابقات "جام رمضان" بعد از افطار برگزار می‌شود که شور و هیجان خاصی دارد.
برای جلوگیری از گرفتگی عضله چه کنیم؟
مصرف منیزیم، پتاسیم (موز، سیب زمینی) و آب کافی، به خصوص آب نمک رقیق یا دوغ کم‌نمک.
WordAbyss - تغذیه و تمرین ورزشکاران در ماه رمضان | بدنسازی و روزه 1404