نکات تغذیه‌ای برای سحری و افطار (جلوگیری از تشنگی) 1404

1 رمضان

اصول سحری

1

سحری را وعده ناهار در نظر بگیرید؛ کامل و مقوی. برنج، خورشت‌های کم‌چرب و گوشت مناسب است.

اصول سحری
2

برای جلوگیری از تشنگی، در وعده سحر از سالاد کاهو، خیار و گوجه بدون سس استفاده کنید.

اصول سحری
3

نوشیدن شربت خاکشیر و تخم شربتی با کمی گلاب در سحر، معجزه می‌کند و آب بدن را نگه می‌دارد.

اصول سحری
4

از خوردن غذاهای شور (مثل کباب کوبیده، سوسیس، کالباس و پنیر شور) و سرخ‌کردنی در سحر پرهیز کنید.

اصول سحری
5

بلافاصله بعد از سحری نخوابید؛ حداقل ۲۰ دقیقه زمان بدهید تا از رفلاکس معده جلوگیری شود.

اصول سحری
6

ماست و دوغ در سحر باعث تشنگی می‌شود؛ بهتر است از لیموترش تازه استفاده کنید.

اصول سحری
7

نان سبوس‌دار (سنگک یا بربری) در سحر باعث می‌شود دیرتر گرسنه شوید.

اصول سحری
8

خوردن زولبیا و بامیه در سحر ممنوع! قند خون را ناگهان بالا برده و سریع پایین می‌آورد و باعث ضعف می‌شود.

اصول سحری
9

میوه‌هایی مثل هندوانه و طالبی در سحر عالی هستند، اما زیاده‌روی نکنید که باعث تکرر ادرار نشود.

اصول سحری
10

آب را جرعه‌جرعه بنوشید، نه یکباره. نوشیدن حجم زیاد آب در سحر کمکی به ذخیره آن نمی‌کند.

اصول سحری

اصول افطار

1

افطار را با یک نوشیدنی گرم (آب جوش، چای کمرنگ یا شیر گرم) و خرما آغاز کنید تا معده آرام شود.

اصول افطار
2

از نوشیدن آب یخ بلافاصله بعد از اذان جداً خودداری کنید؛ شوک بزرگی به کبد و معده وارد می‌کند.

اصول افطار
3

سوپ رقیق، فرنی یا شیربرنج گزینه‌های عالی برای باز کردن روزه هستند.

اصول افطار
4

شام و افطار را یکی نکنید؛ بهتر است یک افطار سبک بخورید و یک ساعت بعد شام میل کنید.

اصول افطار
5

در فاصله افطار تا سحر، حداقل ۶ تا ۸ لیوان آب و مایعات بنوشید.

اصول افطار
6

خوردن زیاد زولبیا و بامیه در افطار باعث سنگینی و بی‌حالی می‌شود؛ به جای آن از کشمش و توت خشک استفاده کنید.

اصول افطار
7

سبزی خوردن در افطار به هضم غذا کمک می‌کند و از یبوست جلوگیری می‌کند.

اصول افطار
8

چای پررنگ نخورید، چون ادرارآور است و آب بدن را دفع می‌کند.

اصول افطار
9

آش رشته سنگین است؛ اگر می‌خورید، کم بخورید و بدون پیاز داغ و روغن زیاد.

اصول افطار
10

آرام غذا بخورید و خوب بجوید؛ معده بعد از ساعت‌ها استراحت نیاز به مدارا دارد.

اصول افطار

رفع تشنگی

1

معجون ضد عطش: عرق کاسنی + عرق شاتره + کمی عسل.

رفع تشنگی
2

شربت سکنجبین و خیار رنده شده در فاصله افطار تا سحر حرارت کبد را پایین می‌آورد.

رفع تشنگی
3

خیساندن آلوبخارا و نوشیدن آب آن، هم رفع تشنگی می‌کند و هم برای گوارش مفید است.

رفع تشنگی
4

پرهیز از ادویه‌های تند و فلفل در وعده‌های غذایی ماه رمضان.

رفع تشنگی
5

کاهش مصرف چای و قهوه، زیرا کافئین باعث کم‌آبی بدن می‌شود.

رفع تشنگی

اهمیت تغذیه در ماه رمضان

روزه گرفتن در روزهای طولانی، نیازمند مدیریت دقیق تغذیه است تا بدن دچار کم‌آبی (دهیدراتاسیون)، ضعف شدید و مشکلات گوارشی نشود. هدف از روزه، سلامتی جسم و جان است، بنابراین رعایت اصول تغذیه‌ای نه تنها باعث می‌شود روزه‌داری آسان‌تر شود، بلکه فرصتی برای سم‌زدایی و پاکسازی بدن فراهم می‌کند.

سحری؛ وعده غیرقابل حذف

بسیاری از افراد به دلیل خواب‌آلودگی، وعده سحری را حذف می‌کنند. این کار اشتباه بزرگی است. حذف سحری باعث افت قند خون، سردرد، بوی بد دهان و کاهش کارایی در طول روز می‌شود. سحری سوخت بدن برای حدود ۱۵ ساعت فعالیت است و باید شامل کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین و فیبر باشد.

مدیریت آب بدن

بزرگترین چالش روزه‌داری، تشنگی است. بدن انسان توانایی ذخیره آب را به صورت خالص ندارد، اما با مصرف مواد غذایی جاذب آب (مثل سبزیجات فیبردار، تخم شربتی و خاکشیر) می‌توان آب را در بافت‌ها نگه داشت و به تدریج آزاد کرد. همچنین پرهیز از مواد دفع‌کننده آب (مثل نمک، شکر زیاد و کافئین) ضروری است.

اشتباهات رایج در افطار

شروع افطار با آب سرد، پرخوری ناگهانی، مصرف غذاهای سنگین و چرب (مثل حلیم با روغن زیاد یا آش رشته غلیظ) و نوشیدن نوشابه‌های گازدار از بدترین عادات غذایی هستند که باعث سوءهاضمه و آسیب به معده می‌شوند. معده روزه‌دار مانند یک نوزاد حساس است و باید با ملایمت با آن رفتار کرد.

تغذیه خاص برای گروه‌های حساس

نوجوانان در سن رشد، سالمندان و افرادی که دارو مصرف می‌کنند باید با مشورت پزشک و دقت بیشتر در انتخاب مواد غذایی روزه بگیرند. مصرف مکمل‌های مولتی‌ویتامین در سحر (با مشورت پزشک) برای برخی افراد توصیه می‌شود.

سوالات متداول

چرا بعد از سحری تشنه می‌شویم؟
معمولاً به دلیل مصرف غذاهای شور، سرخ‌کردنی، چای زیاد یا خوابیدن بلافاصله بعد از غذا.
بهترین نوشیدنی برای جلوگیری از تشنگی چیست؟
شربت خاکشیر، تخم شربتی و ترکیب عرق کاسنی و شاتره.
آیا می‌شود بدون سحری روزه گرفت؟
شرعاً اشکالی ندارد اما از نظر پزشکی بسیار مضر است و باعث تحلیل عضلات و آسیب به کلیه می‌شود.
افطار را با چه چیزی باز کنیم؟
بهترین گزینه آب جوش و خرما یا شیر گرم و عسل است.
خوردن کله‌پاچه در سحر خوب است؟
خیر، بسیار چرب و سنگین است و باعث تشنگی شدید در طول روز می‌شود.
میوه را کی بخوریم؟
بهترین زمان مصرف میوه، در فاصله بین افطار تا سحر است.
برای جلوگیری از یبوست در رمضان چه کنیم؟
مصرف سبزیجات، سالاد، روغن زیتون، آلو و انجیر خیس‌خورده و نوشیدن آب کافی.
آیا زولبیا بامیه ضرر دارد؟
بله، قند و چربی اشباع بسیار بالایی دارد و ارزش غذایی آن تقریبا صفر است؛ مصرف کم آن اشکالی ندارد.
خواب بعد از سحر چقدر باید فاصله داشته باشد؟
حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه باید بیدار باشید تا غذا کمی هضم شود.
چه نانی برای سحر بهتر است؟
نان‌های سبوس‌دار مثل نان سنگک، بربری یا نان جو که قند را به تدریج آزاد می‌کنند.
WordAbyss - تغذیه سالم در ماه رمضان؛ راهکارهای رفع تشنگی 1404