در چهاردهم مهرماه سال ۱۲۸۶ خورشیدی، در اولین دوره مجلس شورای ملی، متمم قانون اساسی مشروطه به تصویب رسید که در اصل چهارم آن، «طهران» به عنوان پایتخت رسمی ایران قانونی شد. تا پیش از آن، پایتخت بودن تهران تنها بر اساس عرف و دستور شاهان قاجار بود. به همین مناسبت شورای شهر تهران این روز را به عنوان «روز تهران» نامگذاری کرد.
تهران یکی از معدود شهرهای جهان است که میتوان در آن تقابل و همزیستی سنت و مدرنیته را به وضوح دید. از یک سو کاخهای تاریخی گلستان و نیاوران و بازارهای سنتی، و از سوی دیگر برج میلاد، پل طبیعت و بزرگراههای مدرن. این ویژگی تهران را به یک موزه زنده معماری و جامعهشناسی تبدیل کرده است که گردشگران را مجذوب خود میکند.
برخلاف تصور رایج که تهران را شهری شلوغ و آلوده میداند، این شهر پر از جاذبههای دیدنی است. مجموعه کاخهای سعدآباد و گلستان، موزه ملی ایران، سردر باغ ملی، موزه جواهرات سلطنتی، برج آزادی و تفرجگاههای کوهستانی دربند و درکه تنها بخشی از دیدنیهای تهران هستند که در روز تهران میتوان از آنها بازدید کرد.
تهران به عنوان پایتخت، مرکز ثقل تصمیمگیریهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور است. تمرکز دانشگاههای برتر، مراکز درمانی پیشرفته، وزارتخانهها و شرکتهای بزرگ در این شهر، آن را به مقصد اصلی مهاجرت داخلی و قطب فرصتهای شغلی تبدیل کرده است. روز تهران فرصتی برای بررسی چالشها و فرصتهای این تمرکزگرایی است.
تهران دو نماد اصلی دارد که هر کدام نماینده یک دوره تاریخی هستند. برج آزادی (شهیاد سابق) که تلفیقی از معماری ساسانی و اسلامی است و نماد تهران کلاسیک محسوب میشود، و برج میلاد که ششمین برج مخابراتی بلند جهان است و نماد تهران مدرن و پیشرفته امروزی به شمار میرود.
