ایران یکی از غنیترین فرهنگها را در زمینه پوشش سر دارد. از نقش برجستههای تخت جمشید گرفته تا نقاشیهای دوره صفوی و قاجار اهمیت کلاه برای مردان ایرانی مشهود است. کلاه تنها برای زیبایی نبوده بلکه نشاندهنده قومیت مذهب و جایگاه اجتماعی فرد بوده است. کلاه نمدی یکی از پایدارترین انواع کلاه در تاریخ ایران است.
زنان ایرانی در طول تاریخ همواره از پوششهای متنوعی برای سر استفاده میکردهاند. روسری چارقد لچک و شالهای رنگارنگ در اقوام مختلف مثل کرد لر و ترکمن دیده میشود. امروزه نیز چادر مقنعه و روسری پوششهای اصلی بانوان را تشکیل میدهند که هم جنبه شرعی دارد و هم ریشه در فرهنگ حیا و عفاف ایرانی دارد.
کلاههایی مانند شاپو یا فدورا که در قرن اخیر وارد مد شدند هنوز هم طرفداران خود را دارند. اما کلاههای سنتی مثل کلاه بختیاری و قشقایی جایگاه ویژهای در میان اقوام دارند. کلاه بافتنی نیز در زمستانها برای همه سنین کاربرد دارد. انتخاب کلاه مردانه بستگی به موقعیت و استایل فرد دارد.
در فرهنگ جهانی و تا حدی در ایران قدیم برداشتن کلاه به نشانه احترام مرسوم بوده است. اما در فرهنگ اسلامی پوشاندن سر در نماز مستحب است و علما همواره عمامه بر سر دارند. با این حال در محیطهای اداری و سربسته امروزی معمولا آقایان کلاههای لبهدار یا زمستانی خود را برمیدارند.
کلاهها دو کاربرد اصلی دارند زیبایی و محافظت. در تابستان کلاههای لبهدار و نقابدار از پوست و چشم در برابر اشعه خورشید محافظت میکنند و در زمستان کلاههای پشمی و بافتنی مانع خروج گرما از سر میشوند. انتخاب جنس مناسب کلاه برای حفظ سلامت بسیار مهم است.
