کیلووات ساعت (kWh) چیست؟
واحد محاسبه قبض برق در سراسر جهان و ایران، "کیلووات ساعت" (Kilowatt-hour) است. این واحد نشاندهنده مقدار انرژی مصرف شده در طول زمان است. اشتباه رایج این است که توان دستگاه (وات) را با مصرف انرژی (کیلووات ساعت) یکی میدانند. برای مثال، یک جاروبرقی ۲۰۰۰ واتی قدرت زیادی دارد، اما چون فقط ۱۵ دقیقه روشن است، مصرف انرژی کمی دارد. اما یک لامپ ۱۰۰ واتی که ۲۴ ساعت روشن است، ممکن است بیشتر هزینه ایجاد کند.
فرمول محاسبه هزینه برق
برای محاسبه قبض برق، ابتدا باید وات را به کیلووات تبدیل کرده و در ساعات مصرف ضرب کنید:
(Watts × Hours) ÷ 1000Energy (kWh) × Priceمصرف برق وسایل خانگی معمول
۱. کولر گازی (اسپلیت)
یک کولر گازی ۲۴۰۰۰ معمولی حدود ۲۵۰۰ وات توان دارد. اگر روزی ۸ ساعت در ماه تابستان روشن باشد:
2500 × 8 × 30 ÷ 1000 = 600 kWh
این مقدار مصرف شما را به پلههای پرخطر و گران قیمت (تصاعدی) میبرد.
۲. کامپیوتر گیمینگ
یک سیستم قوی با مانیتور حدود ۵۰۰ وات مصرف واقعی دارد. با روزی ۴ ساعت بازی در ماه:
500 × 4 × 30 ÷ 1000 = 60 kWh
هزینه آن نسبتاً معقول است.
۳. یخچال فریزر
یخچال همیشه به برق متصل است اما موتور آن اتوماتیک کار میکند (حدود ۸ تا ۱۰ ساعت در روز مفید). توان آن کم است (۲۰۰ وات) اما مداوم:
200 × 10 × 30 ÷ 1000 = 60 kWh
نکات پنهان در قبض برق
- محاسبه پلکانی (IBT): در ایران، قیمت برق ثابت نیست. اگر از الگوی مصرف (مثلا ۳۰۰ کیلووات در ماه) عبور کنید، قیمت هر کیلووات مازاد به صورت تصاعدی و جریمهای محاسبه میشود.
- ساعات اوج بار (پیک): مصرف در ساعات اوج بار (معمولا تابستانها ۱۲ تا ۱۷ و ۲۰ تا ۲۳) مشمول ضریب جریمه میشود. برعکس، مصرف در شب (کمباری) تخفیف دارد.
- برق دزدی (Phantom Load): دستگاههایی که در حالت آمادهباش (Standby) هستند مثل تلویزیون یا شارژرهای متصل به پریز، همچنان برق مصرف میکنند.