مبانی علمی: چگالی و تراکم ماسه
محاسبه وزن ماسه (Sand) کمی پیچیدهتر از مایعات است، زیرا ماسه یک ماده دانهای است که بین ذراتش هوا وجود دارد. مهمترین عامل در تبدیل حجم به وزن، "تراکم" یا "چگالی انباشته" (Bulk Density) است. ماسه خشک فضای خالی بیشتری دارد و سبکتر است، اما وقتی مرطوب میشود، آب این فضاهای خالی را پر کرده و وزن آن به شدت افزایش مییابد. در مهندسی عمران، معمولاً چگالی ماسه استاندارد را ۱۶۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب در نظر میگیرند.
فرمول محاسبه دستی
برای محاسبه دستی، ابتدا حجم را محاسبه کرده و سپس آن را در دانسیته ضرب میکنیم. دقت کنید که عمق (D) باید از سانتیمتر به متر تبدیل شود (تقسیم بر ۱۰۰).
مثالهای کاربردی در ایران
زمین بازی کودکان
یک جعبه شنی با ابعاد ۳ در ۳ متر و عمق ۲۰ سانتیمتر.
Weight ≈ 2.9 Tonnes
بندکشی آجرنما
برای تهیه ملات سیمان برای دیواری به طول ۵۰ متر، معمولاً نیاز به تخمین حجمی است.
Volume Based
زیرسازی موزاییک
حیاط ۴۰ متری که نیاز به ۵ سانتیمتر ماسه بادی برای تراز کردن دارد.
Weight ≈ 3.2 Tonnes
خطاهای رایج محاسباتی
- ×
خرید ماسه "تنی" بدون در نظر گرفتن رطوبت؛ ماسه خیس وزن کاذب دارد و حجم کمتری نسبت به ماسه خشک هموزن خود پر میکند.
- ×
نادیده گرفتن پرت کار؛ همیشه حدود ۵ تا ۱۰ درصد ماسه در فرآیند حمل و نقل و اجرا هدر میرود.
- ×
اشتباه گرفتن "ماسه بادی" با "ماسه شسته"؛ ماسه بادی دانهبندی ریزتری دارد و تراکم آن متفاوت است.