دستان تو که گره میزند، معجزه میکند. ای خالق زیباییها، روزت مبارک.
تقدیر و تشکر
2
قالیباف عزیز، تو با هر گره، ذرهای از جانت را در تار و پود فرش جا میگذاری. قدردان هنر و رنج تو هستیم.
تقدیر و تشکر
3
سلام بر انگشتان هنرمندی که سکوت خانه را با نوای دلنشین دفه میشکنند. خسته نباشی بافنده صبور.
تقدیر و تشکر
4
هنر تو رنجی است مقدس که به گنجی ماندگار تبدیل میشود. روزت مبارک ای هنرمند بیادعا.
تقدیر و تشکر
5
چشمانت سو میرود تا چراغ هنر ایران روشن بماند. سپاس از ایثار تو ای بافنده فرش.
تقدیر و تشکر
6
هر گرهای که میزنی، دعایی است برای رزق حلال. خداقوت به دستان پینه بستهات.
تقدیر و تشکر
7
تو نه فقط فرش، که عشق، صبر و امید میبافی. روز بافندگان هنرمند گرامی باد.
تقدیر و تشکر
8
زیبایی خانههای ما مدیون خستگی شانههای توست. در برابر هنر تو سر تعظیم فرود میآوریم.
تقدیر و تشکر
9
بافنده گرامی، تو نگهبان میراث هزار ساله اجدادمان هستی. دستانت پرتوان و روزت مبارک.
تقدیر و تشکر
10
تقدیم به مادران و پدران قالیباف که با نان حلال هنرشان، فرزندانی صالح تربیت کردند.
تقدیر و تشکر
احساسی و ادبی
1
پشت آن دارهای قالی، دنیایی از رویا بافته میشود. روز رویا بافان مبارک.
احساسی و ادبی
2
آوازهایی که هنگام بافتن میخوانی، در تار و پود فرش حبس میشوند و سالها بعد به گوش ما میرسند. روزت مبارک.
احساسی و ادبی
3
هنر تو بازی نور و رنگ نیست، بازی خون دل و سوی چشم است. درود بر تو ای شهید زنده هنر.
احساسی و ادبی
4
نقشه خوانی تو، خواندن کتاب زندگی است. هر رج، یک سطر از داستان صبر توست.
احساسی و ادبی
5
دستانت بوی پشم و رنگ میدهد، اما دلت بوی بهشت. روز قالیباف مبارک.
احساسی و ادبی
6
تار را به پود گره میزنی و زمین را به آسمان. هنر تو عبادت است.
احساسی و ادبی
7
صبوری را باید از تو آموخت که هزاران گره میزنی تا گلی بشکفد. روزت خجسته باد.
احساسی و ادبی
8
خسته نباشی ای که جوانیات را پای دار قالی گذاشتی تا هنر ایران جوان بماند.
احساسی و ادبی
9
قالی نیمه کاره، مثل داستان ناتمام است؛ و تو نویسنده صبور این رمانی.
احساسی و ادبی
10
به تعداد تمام گرههایی که زدی، برایت سلامتی و شادی آرزو میکنم.
احساسی و ادبی
رسمی و حمایتی
1
حمایت از حقوق قالیبافان، کمترین وظیفه ما در برابر این قشر زحمتکش است. روزتان مبارک.
رسمی و حمایتی
2
بیمه و امنیت شغلی، حق مسلم بافندگان فرش است. امیدواریم روزی برسد که هیچ قالیبافی دغدغه معیشت نداشته باشد.
رسمی و حمایتی
3
ارج نهادن به مقام بافنده، ارج نهادن به هویت ملی است. ۲۰ خرداد بر جامعه قالیبافی کشور مبارک.
رسمی و حمایتی
4
مدیران و مسئولین باید صدای دفههای قالیبافان را بشنوند و برای رفع مشکلاتشان بکوشند.
رسمی و حمایتی
5
اتحادیه صنف بافندگان، این روز عزیز را به تمامی اعضای محترم تبریک و تهنیت عرض مینماید.
رسمی و حمایتی
دعای خیر
1
الهی که چرخ روزگار به کامتان بچرخد، همانطور که نخها در دستانتان میچرخند.
دعای خیر
2
خداوند به چشمانتان نور و به دستانتان قوت دهد. روزتان مبارک.
دعای خیر
3
رزق و روزیتان مثل نقشهای قالی، پربرکت و رنگارنگ باد.
دعای خیر
4
تنتان سالم و دلتان خوش؛ ای که با هنر خود دلها را شاد میکنید.
دعای خیر
5
خدا قوت پهلوانان عرصه هنر و صنعت. همیشه سربلند باشید.
دعای خیر
جایگاه اجتماعی بافندگان فرش
قالیبافان اغلب از اقشار زحمتکش و کمدرآمد جامعه هستند که بار اصلی تولید فرش نفیس ایرانی را بر دوش میکشند. این هنرمندان، که بسیاری از آنها زنان روستایی و سرپرست خانوار هستند، با کمترین امکانات، شاهکارهایی خلق میکنند که در موزهها و کاخهای جهان نگهداری میشود. تقدیر از آنها نباید محدود به یک روز باشد، بلکه باید در سیاستگذاریهای حمایتی نمود پیدا کند.
سختیهای شغل قالیبافی
بافندگی شغلی فرساینده است. نشستن طولانیمدت پشت دار قالی، کار مداوم با ابزار تیز، تنفس ذرات ریز پشم و فشار بر بینایی، باعث بروز بیماریهای اسکلتی، تنفسی و چشمی در میان بافندگان میشود. «بیمه قالیبافان» یکی از راهکارهای جبران بخشی از این آسیبهاست که همواره دغدغه اصلی این قشر بوده است.
آواهای کار (نقشهخوانی آوازی)
یکی از زیباییهای فرهنگی قالیبافی سنتی، آواز خواندن هنگام بافت است. در کارگاههای قدیمی، استادکار نقشه را با ریتم و آواز میخواند (مثلاً: دو تا سرخ، یکی زرد، برو بالا...) و بافندگان با همان ریتم گره میزدند. این سنت زیبا باعث هماهنگی، رفع خستگی و افزایش سرعت کار میشد.
نقش زنان در قالیبافی
تاریخ فرش ایران با نام زنان گره خورده است. زنان بافنده نه تنها به اقتصاد خانواده کمک میکنند، بلکه احساسات، آمال و آرزوهای خود را در قالب طرحها و رنگها بر فرش پیاده میکنند. بسیاری از نقوش ذهنیباف (بدون نقشه) حاصل خلاقیت بیبدیل زنان عشایر و روستایی است.
ارزش هر گره
یک فرش ۶ متری ریزبافت ممکن است میلیونها گره داشته باشد. هر گره حاصل یک حرکت دقیق دست و تمرکز ذهن است. اگر زمان صرف شده برای هر گره را محاسبه کنیم، متوجه میشویم که قیمت فرش دستباف در برابر عمر و جان بافنده، بسیار ناچیز است.
سوالات متداول
تعداد بافندگان فرش در ایران چقدر است؟
آمار دقیقی وجود ندارد اما تخمین زده میشود حدود ۲ میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در این هنر-صنعت فعال باشند.
حقوق یک قالیباف چقدر است؟
متأسفانه دستمزد بافندگی نسبت به زحمت آن بسیار پایین است و اغلب به صورت رجی یا متری محاسبه میشود.
بیمه قالیبافی چیست؟
نوعی بیمه تأمین اجتماعی است که با حمایت دولت برای بافندگان خانگی و کارگاهی در نظر گرفته شده است.
آسیبهای جسمی قالیبافی چیست؟
کمردرد، گردندرد، آرتروز، ضعیف شدن چشم و مشکلات ریوی.
ابزار کار قالیباف چیست؟
دفه (شانه)، قلاب (کاردک)، قیچی مخصوص و سیخ پودکشی.
سرعت بافت فرش چقدر است؟
یک بافنده حرفهای روزانه بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ گره میزند، اما این عدد بسته به نوع فرش متفاوت است.
نقشخوان کیست؟
کسی که نقشه فرش را با صدای بلند برای بافندگان میخواند تا آنها ببافند.
چلهکشی چیست؟
اولین مرحله بافت است که تارهای عمودی (نخ یا ابریشم) روی دار قالی نصب میشوند.
فرش ذهنیباف چیست؟
فرشی که بافنده بدون نقشه کاغذی و با تکیه بر حافظه و خلاقیت خود میبافد (رایج در میان عشایر).
چگونه به قالیبافان کمک کنیم؟
با خرید مستقیم از بافندگان یا تعاونیهای روستایی و احترام به قیمت واقعی هنر دست آنها.