آیین سنتی شمع‌گردانی و شام غریبان تاسوعا در اردبیل 1405

آیین شمع‌گردانی اردبیل که در زبان ترکی شمع‌پایلیاماخ نامیده می‌شود، سنتی هزار ساله در پایتخت حسینیت است.

عزاداران در روز تاسوعا با در دست داشتن شمع به ۴۱ مسجد محلات قدیمی اردبیل می‌روند تا نذر خود را ادا کنند.

این مراسم نمادی از روشنایی بخشیدن به خیمه‌های تاریک و دل‌های گرفته در شب تاسوعاست.

شمع‌گردانی از ظهر تاسوعا آغاز شده و تا پاسی از شب با شور و حالی عرفانی ادامه می‌یابد.

مردم اردبیل معتقدند روشن کردن شمع در ۴۱ مسجد، گره‌گشای مشکلات و برآورده‌کننده حاجات است.

این آیین تجلی عشق و ارادت خالصانه مردم دیار سبلان به ساحت مقدس حضرت ابوالفضل العباس (ع) است.

در این مراسم، زنان با پوشش چادر و مردان با لباس عزا، کوچه به کوچه و مسجد به مسجد حرکت می‌کنند.

سکوت و ذکر زیر لب عزاداران در حین روشن کردن شمع‌ها، فضایی معنوی و سنگین را بر شهر حاکم می‌کند.

روشن کردن شمع نماد همدردی با کودکان تشنه و اهل بیت در تاریکی و غربت صحرای کربلاست.

پایان مراسم معمولاً در مسجد جامع یا مسجد اعظم اردبیل با دعا و نیایش دسته جمعی همراه است.

شهر بوی پارافین سوخته و گلاب می‌دهد؛ اینجا اردبیل است و تاسوعا رنگ دیگری دارد.

شعله‌های لرزان شمع در دستان پینه بسته پیرمردان و دستان کوچک کودکان، دیدنی‌ترین قاب عاشقی است.

هر شمعی که روشن می‌شود، قطره اشکی است که برای غربت عباس (ع) بر زمین می‌چکد.

تاریکی مساجد با نور هزاران شمع روشن می‌شود، گویی کهکشان راه شیری به زمین آمده است.

صدای نرم یا ابوالفضل و یا حسین، موسیقی متن این آیین باشکوه و سنتی است.

در نگاه خیس مردم، التماس دعایی موج می‌زند که تنها با واسطه‌گری قمر بنی‌هاشم اجابت می‌شود.

شمع‌ها آب می‌شوند و می‌سوزند تا بگویند عشق به حسین (ع) تمام وجود عاشق را ذوب می‌کند.

قدم‌های خسته اما امیدوار عزاداران در مسیر ۴۱ مسجد، تمرین استقامت در راه ولایت است.

اینجا کسی احساس غریبی نمی‌کند؛ نور شمع‌ها دل‌ها را به هم پیوند داده است.

غروب تاسوعا در اردبیل، با نور شمع‌ها به استقبال شام غریبان و صبح خونین عاشورا می‌رود.

یا ابوالفضل، ۴۱ شمع روشن کردم تا ۴۱ گره از زندگی‌ام باز شود به دست‌های بریده‌ات.

شمع من می‌سوزد و تمام می‌شود، اما آتش عشق تو در دلم هرگز خاموش نخواهد شد.

نذر کرده‌ام امسال شمع‌هایم را به نیت روشنایی قبرم در شب اول قبر روشن کنم.

آقا جان، آمدم تا در این تاریکی دنیا، از نور وجودت شمعی به امانت بگیرم.

این شمع‌ها نذر سلامتی امام زمان (عج) است؛ او که صاحب اصلی این عزاداری‌هاست.

ای ساقی لب تشنگان، شمع وجودم نذر راهت؛ مرا در تاریکی‌های آخرت تنها نگذار.

اردبیل امشب کهکشان نور است، اما دل زینب (س) تاریک و بی‌پناه.

با هر شمعی که روشن می‌کنم، یاد مشک پاره و امید ناامید شده‌ات می‌افتم.

یا باب‌الحوائج، سوگند به این شعله‌های پاک، دلم را از سیاهی گناه پاک کن.

امشب شمع‌ها روضه‌خوان خاموشند؛ روضه دست‌هایی که افتاد و چشمی که تیر خورد.