کارگران ساختمانی و عمرانی، یکی از زحمتکشترین و در عین حال کلیدیترین اقشار جامعه هستند که نقش مستقیمی در توسعه زیرساختها، شهرسازی و تأمین مسکن دارند. از کارگر سادهای که مصالح را جابجا میکند تا استادکاران ماهر و جوشکاران اسکلت، همه و همه حلقههای زنجیرهای هستند که رفاه و امنیت فیزیکی شهروندان را تضمین میکنند. ۱۱ اردیبهشت فرصتی است تا نگاهی دوباره به سختی کار این عزیزان و نقش حیاتی آنها در اقتصاد ملی داشته باشیم.
سختی کار و خطرات شغلی در پروژههای عمرانی
شغل کارگری ساختمان در زمره مشاغل سخت و زیانآور قرار دارد. کار در ارتفاع، جابجایی اجسام سنگین، مواجهه با گرد و غبار سیمان و گچ، و فعالیت در شرایط جوی نامناسب (سرمای شدید زمستان و گرمای طاقتفرسای تابستان) تنها بخشی از چالشهای روزمره این قشر است. آمار حوادث ناشی از کار نشان میدهد که این حوزه نیازمند توجه ویژه به مباحث ایمنی و بهداشت (HSE) است. گرامیداشت روز کارگر، یادآوری لزوم ارتقای استانداردهای ایمنی برای حفظ جان این سرمایههای انسانی است.
امنیت شغلی و بیمه کارگران ساختمانی
یکی از دغدغههای اصلی کارگران ساختمانی، به ویژه کارگران فصلی و روزمزد، مسئله امنیت شغلی و پوشش بیمه تأمین اجتماعی است. در نظام جمهوری اسلامی ایران، قوانینی برای حمایت از این قشر و بیمه کارگران ساختمانی تدوین شده است که اجرای دقیق آنها میتواند باری از دوش این عزیزان بردارد. داشتن بیمه و تضمین آینده، کمترین حقی است که در برابر رنج و زحمت فراوان این سازندگان بی ادعا، بر گردن جامعه و مسئولین است.
ارزش معنوی خانهسازی و آبادانی در اسلام
در فرهنگ اسلامی، آبادانی زمین و ساختن سرپناه برای مردم، عملی مقدس و عبادی محسوب میشود. کارگری که با نیت خدمت و کسب روزی حلال، آجری روی آجر میگذارد، در حال عبادت است. روایات متعددی وجود دارد که اجر ساختن بنایی که مردم از آن نفع ببرند را بسیار بالا میداند. بنابراین، کارگر ساختمانی نه تنها یک شغل خدماتی، بلکه یک رسالت اجتماعی و دینی را انجام میدهد و شایسته بالاترین تکریمهاست.
نقش آموزش فنی و حرفهای در ارتقای مهارت کارگران
توسعه صنعت ساختمان و استفاده از فناوریهای نوین، نیازمند کارگرانی با مهارت و دانش فنی به روز است. آموزشهای فنی و حرفهای نقش بسزایی در تبدیل کارگران ساده به نیروهای ماهر و متخصص دارد که این امر نه تنها باعث افزایش درآمد و امنیت شغلی آنان میشود، بلکه کیفیت و استحکام سازههای کشور را نیز تضمین میکند. روز کارگر زمانی مناسب برای تشویق نیروی کار به مهارتآموزی و ارتقای سطح کیفی ساخت و ساز در ایران است.
سوالات متداول
شغل کارگری ساختمان جزو مشاغل سخت و زیانآور است؟
بله، طبق قوانین کار و تأمین اجتماعی، بسیاری از ردههای شغلی در کارهای ساختمانی و عمرانی به دلیل ماهیت دشوار و خطرات آن، جزو مشاغل سخت و زیانآور محسوب میشوند.
روز جهانی کارگر چه روزی است؟
روز جهانی کارگر مصادف با اول ماه مه میلادی و ۱۱ اردیبهشت هجری شمسی است که در سراسر جهان و ایران گرامی داشته میشود.
چگونه میتوان کارگران ساختمانی را بیمه کرد؟
کارگران ساختمانی میتوانند با دریافت کارت مهارت فنی و حرفهای و مراجعه به سازمان تأمین اجتماعی، تحت پوشش قانون بیمه کارگران ساختمانی قرار گیرند.
آیا کارفرما موظف به تأمین وسایل ایمنی است؟
بله، طبق مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان و قانون کار، کارفرما موظف است وسایل حفاظت فردی (کلاه، کفش، کمربند ایمنی و...) را رایگان در اختیار کارگران قرار دهد.
مهمترین خطرات کارگران ساختمانی چیست؟
سقوط از ارتفاع، سقوط اجسام، برقگرفتگی و ریزش آوار از شایعترین و خطرناکترین حوادث در کارگاههای ساختمانی هستند.
آیا روز کارگر برای کارگران روزمزد هم تعطیل است؟
طبق قانون کار، روز کارگر تعطیل رسمی با حقوق است، اما برای کارگران روزمزد که رابطه استخدامی دائم ندارند، این موضوع تابع توافق و عرف کارگاه است، هرچند اخلاقاً شایسته تقدیر هستند.
چطور میتوان از کارگران ساختمانی تقدیر کرد؟
رعایت احترام متقابل، پذیرایی مناسب در حین کار، پرداخت به موقع دستمزد، و دادن هدیه یا انعام در روز کارگر از راههای قدردانی است.
نقش کارت مهارت در حقوق کارگر چیست؟
کارگران دارای کارت مهارت فنی و حرفهای، به عنوان کارگر ماهر یا نیمه ماهر شناخته شده و طبق قانون کار، حداقل دستمزد بالاتری نسبت به کارگران ساده دریافت میکنند.
آیا اتباع خارجی هم مشمول روز کارگر میشوند؟
بله، روز جهانی کارگر یک مناسبت بینالمللی است و تمامی انسانهایی که در عرصه کار و تلاش فعالیت میکنند، فارغ از ملیت، شایسته تکریم هستند (البته طبق قوانین اشتغال اتباع).
تفاوت کارگر ساختمانی و عمرانی چیست؟
کارگر ساختمانی معمولاً در ساخت بناهای مسکونی و تجاری (Building) فعال است، اما کارگر عمرانی در پروژههای زیربنایی مثل راهسازی، سدسازی و پلسازی (Civil) کار میکند.