حضرت عبدالمطلب (ع) جد پدری پیامبر اسلام (ص) و بزرگ قبیله قریش بود. ایشان شخصیتی کاریزماتیک، عاقل و موحد داشت که در میان اعراب جاهلی به حکمت و بزرگواری شهرت داشت. ایشان نه تنها کلیددار کعبه و ساقی حاجیان (سقایت) بود، بلکه پناهگاه مظلومان و احیاگر سنتهای اخلاقی فراموش شده بود. چهره ایشان چنان نورانی بود که قریش در قحطیها به واسطه ایشان طلب باران میکردند.
یکی از مهمترین فرازهای زندگی عبدالمطلب، مواجهه او با ابرهه، پادشاه حبشه بود که برای تخریب کعبه آمده بود. در حالی که مردم مکه به کوهها گریختند، عبدالمطلب با آرامشی الهی نزد ابرهه رفت و تنها شتران خود را طلب کرد. وقتی ابرهه تعجب کرد، عبدالمطلب جمله تاریخی خود را گفت: «أنا رب الإبل و للبیت رب یحفظه» (من صاحب شترانم و این خانه صاحبی دارد که آن را حفظ میکند). این توکل عمیق، نشان از ایمان راسخ او به خدای یگانه داشت.
پس از وفات عبدالله (پدر پیامبر) و سپس آمنه (مادر پیامبر)، حضرت عبدالمطلب سرپرستی نوه یتیم خود، محمد (ص) را بر عهده گرفت. او علاقه عجیبی به محمد (ص) داشت و او را بر فرزندان خود مقدم میداشت و میفرمود: «این پسر شأن و مقام بزرگی خواهد داشت». او تا لحظه مرگ (زمانی که پیامبر ۸ ساله بود) مانند کوه پشت پیامبر ایستاد.
برخلاف تهمتهای برخی مورخان متعصب، شیعه و بسیاری از محققان اهل سنت معتقدند که حضرت عبدالمطلب موحد و بر دین حنیف حضرت ابراهیم (ع) بود. او هرگز بتی را سجده نکرد و مردم را از گناهانی مثل زنا، شرابخواری و طواف عریان باز میداشت. احادیث معصومین (ع) نیز بر ایمان و طهارت ایشان گواهی میدهند.
حضرت عبدالمطلب سنتهایی را در جاهلیت بنا نهاد که بعداً اسلام آنها را تایید کرد. از جمله: حرام بودن ازدواج با محارم، قطع دست دزد، حرمت شراب و زنا، دیه قتل (۱۰۰ شتر) و وفا به نذر. این نشان میدهد که ایشان ملهم به الهامات الهی و متصل به منبع وحی ابراهیمی بودند.
