پیامبر اکرم (ص) میفرمایند: خداوند قربانی را قرار داد تا مسکینان و نیازمندان از گوشت سیر شوند، پس آنان را اطعام کنید.
احادیث و روایات
2
امام صادق (ع): سزاوار است که یک سوم قربانی را خود بردارید، یک سوم را به دوستان هدیه دهید و یک سوم را به فقرا صدقه دهید.
احادیث و روایات
3
امیرالمؤمنین (ع) در عید قربان خطبه خواندند و فرمودند: از گوشت قربانیها بخورید و هدیه دهید و خدا را بسیار یاد کنید.
احادیث و روایات
4
در روایت است که صدقه دادن گوشت قربانی، بلاها را از صاحب قربانی و خانوادهاش دور میکند.
احادیث و روایات
5
امام سجاد (ع) و امام باقر (ع) بخشی از گوشت قربانی را به همسایگان نیازمند اختصاص میدادند.
احادیث و روایات
6
پیامبر (ص) فرمودند: هر کس قربانی کند، با اولین قطره خونی که میریزد، گناهانش آمرزیده میشود، پس با دلی خوش انفاق کنید.
احادیث و روایات
7
سنت اهل بیت (ع) بر این بود که فقرا را در شادی عید و طعام گوشت شریک میکردند.
احادیث و روایات
8
خداوند در قرآن میفرماید: گوشت و خون قربانی به خدا نمیرسد، بلکه تقوای شماست که به او میرسد.
احادیث و روایات
9
انفاق گوشت قربانی تمرینی برای دل کندن از مال دنیا و توجه به همنوعان است.
احادیث و روایات
10
بهترین قربانی آن است که بیشترین سهم آن به سفره تهیدستان برسد.
احادیث و روایات
پیامهای تشویقی
1
بیایید در این عید عزیز، با تقسیم گوشت قربانی، سفره همسایگان نیازمند را رنگین کنیم.
پیامهای تشویقی
2
شادی عید قربان زمانی کامل میشود که لبخند رضایت را بر لبان یتیمان و مسکینان ببینیم.
پیامهای تشویقی
3
گوشت قربانی هدیهای از جانب خداست، واسطه رساندن این هدیه به دستان نیازمند باشیم.
پیامهای تشویقی
4
فراموش نکنیم که در همسایگی ما شاید کسانی باشند که مدتهاست طعم گوشت را نچشیدهاند.
پیامهای تشویقی
5
تقسیم عادلانه گوشت قربانی، نماد برادری و برابری اسلامی است.
پیامهای تشویقی
6
بیایید سهم فقرا را خالصترین و بهترین قسمت گوشت قرار دهیم، نه چربی و استخوان.
پیامهای تشویقی
7
عید قربان فرصتی طلایی برای دستگیری از مستمندان و پاک کردن اموال است.
پیامهای تشویقی
8
با اهدای گوشت قربانی به خیریهها و مراکز حمایتی، اطمینان حاصل کنیم که به دست نیازمندان واقعی میرسد.
پیامهای تشویقی
9
شیرینی کباب عید وقتی به جان مینشیند که بدانیم همسایه نیازمندمان هم سهمی داشته است.
پیامهای تشویقی
10
خداوند وعده داده است که هر چه انفاق کنید، جایگزینش را به شما باز میگرداند.
پیامهای تشویقی
آداب تقسیم
1
بهتر است تقسیم گوشت را در کمال احترام و بدون منت انجام دهیم تا عزت نفس گیرنده حفظ شود.
آداب تقسیم
2
سهم فقرا را در بستهبندیهای تمیز و مرتب قرار دهیم، گویی برای خودمان آماده کردهایم.
آداب تقسیم
3
شناسایی خانوادههای آبرودار و نیازمند فامیل و محله در اولویت است.
آداب تقسیم
4
اگر خودتان توانایی توزیع ندارید، به مساجد و معتمدین محل بسپارید.
آداب تقسیم
5
در تقسیم گوشت، عدالت را رعایت کنیم و همه بستهها را یکسان در نظر بگیریم.
آداب تقسیم
6
میتوانیم در کنار گوشت، اقلام دیگری مثل برنج یا روغن هم اهدا کنیم تا یک وعده غذای کامل شود.
آداب تقسیم
7
انجام قربانی مشارکتی راهی عالی برای افزایش حجم گوشت و توزیع بین تعداد بیشتری از فقراست.
آداب تقسیم
8
هدیه دادن گوشت به غیرمسلمانان همسایه نیز برای تالیف قلوب پسندیده است.
آداب تقسیم
9
مستحب است صاحب قربانی پوست و کله پاچه را نیز صدقه دهد یا پولش را به فقیر بدهد.
آداب تقسیم
10
دعا کنیم که خداوند این قلیل را از ما بپذیرد و برکتش را در زندگی نیازمندان جاری کند.
آداب تقسیم
متنهای کوتاه
1
تقسیم قربانی، تقسیم مهربانی است. عیدتان مبارک.
متنهای کوتاه
2
سهم فقرا، کلید قبولی قربانی است.
متنهای کوتاه
3
دستان بخشنده، محبوب خداوندند. عید قربان مبارک.
متنهای کوتاه
4
با انفاق گوشت قربانی، دلها را به هم نزدیک کنیم.
متنهای کوتاه
5
عید قربان، روز امتحان بندگی و سخاوت است.
متنهای کوتاه
6
سفره فقرا را در عید قربان فراموش نکنیم.
متنهای کوتاه
7
قربانی یعنی گذشتن از خود برای خدا و خلق خدا.
متنهای کوتاه
8
بهترین ذخیره آخرت، شاد کردن دل نیازمندان در عید است.
متنهای کوتاه
9
خداوند به قربانی شما برکت دهد که سهم مسکین را فراموش نکردید.
متنهای کوتاه
10
نذرتان قبول، احسانتان ماندگار.
متنهای کوتاه
فلسفه و اهمیت تقسیم گوشت قربانی
عید قربان نماد ایثار و گذشت از تعلقات دنیوی است و یکی از مهمترین جنبههای اجتماعی آن، رسیدگی به وضعیت معیشتی نیازمندان میباشد. در اسلام تأکید فراوانی شده است که گوشت قربانی تنها برای مصرف شخصی نیست، بلکه وسیلهای برای اطعام گرسنگان و ایجاد پیوند محبت بین اقشار مختلف جامعه است. تقسیم گوشت قربانی علاوه بر اجر معنوی، باعث کاهش فاصله طبقاتی شده و فضای همدلی و برادری را در جامعه اسلامی تقویت میکند. خداوند در سوره حج میفرماید: «پس از آنها بخورید و بینوای فقیر را نیز اطعام نمایید.»
روش سنت (سه بخشی) در تقسیم قربانی
بر اساس روایات معتبر از ائمه اطهار (علیهم السلام)، مستحب است که گوشت قربانی به سه قسمت مساوی تقسیم شود. بخش اول برای مصرف خودِ قربانیکننده و خانوادهاش تا از برکت آن بهرهمند شوند. بخش دوم برای هدیه دادن به دوستان، خویشاوندان و همسایگان (حتی اگر نیازمند نباشند) جهت تحکیم روابط و صله رحم. بخش سوم که مهمترین بخش است، باید به فقرا و مسکینان صدقه داده شود. این روش تضمین میکند که هم برکت در خانه صاحب قربانی جاری شود و هم جامعه از آن منتفع گردد.
اولویتبندی در توزیع گوشت
در توزیع سهم فقرا، رعایت اولویتها بسیار پسندیده است. بهتر است ابتدا از خویشاوندان و فامیلهای نیازمند شروع کرد، زیرا صدقه به خویشاوند هم صدقه است و هم صله رحم. پس از آن، همسایگان نیازمند در اولویت هستند. شناسایی افراد آبرودار (کسانی که صورت خود را با سیلی سرخ نگه میدارند) و رساندن مخفیانه گوشت به آنها فضیلت بسیاری دارد. همچنین میتوان گوشت را به مؤسسات خیریه معتبر، مساجد یا هیئتهایی که بانک اطلاعاتی دقیقی از نیازمندان دارند، تحویل داد.
آداب و اخلاق اهداء
نحوه اهداء گوشت باید کریمانه و محترمانه باشد. امامان معصوم (ع) تأکید داشتند که بهترین قسمت گوشت را صدقه دهید و از دادن قسمتهای بیکیفیت یا دورریز پرهیز کنید. بستهبندی باید تمیز و بهداشتی باشد. هرگز نباید هنگام دادن گوشت، منتی بر سر گیرنده گذاشت یا او را تحقیر کرد. اگر ممکن است، گوشت را به وسیله کودکان یا افراد واسطه بفرستید تا نیازمند احساس شرمندگی نکند. نیت باید خالصانه و فقط برای رضای خدا باشد.
احکام مربوط به پوست و اجزای دیگر
علاوه بر گوشت، سایر اجزای حلال حیوان قربانی نیز قابل استفاده یا فروش به نفع فقرا هستند. طبق فتاوای مراجع تقلید، مستحب است پوست قربانی نیز صدقه داده شود یا اینکه دباغی شده و به عنوان زیرانداز در راه خدا (مثلاً در مساجد) استفاده شود. فروش گوشت، پوست یا اجزای قربانی توسط صاحب قربانی برای کسب درآمد شخصی مکروه یا در برخی موارد جایز نیست و بهتر است درآمد حاصل از فروش پوست نیز به فقرا داده شود.
سوالات متداول
آیا واجب است تمام گوشت قربانی را به فقرا بدهیم؟
خیر، واجب نیست. مستحب است گوشت به سه قسمت تقسیم شود: سهم خود، سهم هدیه به دوستان، و سهم فقرا. اما میتوان تمام آن را نیز به فقرا داد.
آیا میتوان گوشت قربانی را به همسایه غیرمسلمان داد؟
بله، اگر همسایه غیرمسلمان با مسلمانان در جنگ و دشمنی نباشد، دادن گوشت قربانی به او برای تالیف قلوب جایز و پسندیده است.
بهترین روش تقسیم گوشت قربانی چیست؟
روش سه گانه: یک سوم برای خانواده، یک سوم برای هدیه به اقوام و دوستان، و یک سوم برای فقرا.
آیا میتوانیم گوشت را پخته و بین فقرا توزیع کنیم؟
بله، اطعام فقرا چه به صورت گوشت خام و چه غذای پخته شده بسیار ثواب دارد و سیره اهل بیت نیز بوده است.
آیا دادن کله پاچه و جگر به فقرا جایز است؟
بله، تمام اجزای حلال قربانی را میتوان صدقه داد. بهتر است اجزای مرغوب را انتخاب کنید.
حکم فروش پوست قربانی چیست؟
مستحب است پوست قربانی صدقه داده شود. اگر فروخته شود، بهتر است پول آن به نیازمندان داده شود نه اینکه خرج شخصی شود.
آیا قصاب میتواند به عنوان دستمزد گوشت بردارد؟
کراهت دارد که دستمزد قصاب را از گوشت قربانی بدهید. بهتر است دستمزد او جداگانه پرداخت شود.
اگر قربانی نذر واجب باشد تقسیم آن چگونه است؟
اگر نذر خاصی کرده باشید (مثلاً نذر فقرا)، باید طبق صیغه نذر عمل کنید و نمیتوانید از آن بخورید مگر اینکه در نذر شرط کرده باشید.
آیا میتوان گوشت قربانی را برای مصرف سالانه خود فریز کرد؟
اشکالی ندارد، اما بهتر است سنت تقسیم و اطعام رعایت شود تا برکت قربانی حاصل گردد.
اولویت با کدام نیازمندان است؟
اقوام و خویشاوندان نیازمند در اولویت اول، سپس همسایگان و بعد سایر فقرای شهر.