اصطلاح داماد سرخانه در فرهنگ عامه ایران به دامادی اطلاق میشود که در خانه پدرزن زندگی میکند یا زمان بسیار زیادی را آنجا میگذراند. این موضوع دستمایه شوخیهای شیرین و گاهی نیشدار در خانوادههاست. استفاده از این طنز در پیام تبریک نوروز، نشاندهنده صمیمیت بالا و راحتی بین داماد و خانواده همسر است و یخ روابط رسمی را میشکند.
نکته کلیدی در این پیامها، حفظ تعادل است. شوخیها باید به گونهای باشد که داماد احساس نکند واقعاً سربار است، بلکه بفهمد که حضورش پذیرفته شده و دوستداشتنی است. جملات پایانی که حاوی محبت و تایید جایگاه اوست، زهر شوخیها را میگیرد و فضا را شاد میکند.
در شرایط اقتصادی فعلی، شوخی با مصرف مواد غذایی، آجیل و هزینههای خانه، یکی از رایجترین انواع طنز خانوادگی است. اشاره به اشتهای داماد یا تصاحب کنترل تلویزیون، کلیشههای طنزی هستند که همه با آن همزادپنداری میکنند و باعث خنده میشوند.
در فرهنگ ایرانی، وقتی با کسی شوخی میکنند یعنی او را جزو خودشان میدانند. پیامهای رسمی برای غریبههاست، اما شوخیهای «داماد سرخانه» مختص کسی است که پسر خانواده شده است. این پیامها حس تعلق و یکرنگی را در داماد تقویت میکند.
معمولاً این شوخیها از زبان پدرزن یا مادرزن (یا خواهرزن/برادرزن) بیان میشود. وقتی بزرگترها با داماد شوخی میکنند، به او مجوز میدهند که او هم راحت باشد و احساس غریبگی نکند.
