ماه رمضان، نهمین ماه قمری و برترین ماه سال نزد خداوند است. در این ماه قرآن کریم نازل شده و درهای آسمان به روی بندگان گشوده میشود. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «رمضان ماهی است که ابتدایش رحمت، میانهاش مغفرت و پایانش آزادی از آتش جهنم است.» روزه در این ماه تنها پرهیز از خوردن و آشامیدن نیست، بلکه تمرین تقوا، کنترل نفس و پاکسازی روح از رذایل اخلاقی است.
روزهداری علاوه بر پاداش معنوی، فواید بسیاری برای سلامت جسم دارد. استراحت دستگاه گوارش، دفع سموم بدن، کاهش چربیهای مضر و تنظیم قند خون از جمله این فواید است. البته رعایت رژیم غذایی صحیح در سحر و افطار (پرهیز از پرخوری و غذاهای چرب) برای بهرهمندی از این فواید ضروری است.
در ماه رمضان، شبی وجود دارد که از هزار ماه برتر است؛ شب قدر. در این شب مقدرات یک ساله انسانها رقم میخورد و فرشتگان الهی بر زمین نازل میشوند. احیاء، دعا، تلاوت قرآن و توبه در شبهای قدر (معمولاً ۱۹، ۲۱ و ۲۳ رمضان) از مهمترین اعمال این ماه است که فرصتی بینظیر برای تغییر سرنوشت و بخشش گناهان فراهم میکند.
یکی از حکمتهای گرسنگی و تشنگی در ماه رمضان، یادآوری حال نیازمندان و فقراست. این ماه، ماه انفاق و دستگیری است. پخش نذورات، افطاری دادن (حتی ساده) و کمک به ایتام در رمضان ثوابی چند برابر دارد و باعث تقویت پیوندهای اجتماعی و روحیه ایثار در جامعه میشود.
تلاوت قرآن (به ویژه ختم قرآن)، خواندن دعای سحر، دعای افتتاح و دعای ابوحمزه ثمالی، استغفار در سحرگاهان و افطاری دادن از اعمال سفارش شده در این ماه است. همچنین تاکید شده است که روزهدار باید چشم، گوش و زبان خود را نیز از گناه حفظ کند تا روزهاش کامل و مقبول درگاه حق باشد.
