ماه شعبان، هشتمین ماه قمری و یکی از شریفترین ماههای سال است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «شعبان ماه من است و هر کس یک روز از ماه مرا روزه بدارد، بهشت بر او واجب میشود.» این ماه، واسطهای میان ماه رجب و ماه رمضان است و فرصتی برای آمادگی روحی جهت ورود به ضیافتالله محسوب میشود. در این ماه روزه، صلوات و استغفار بسیار سفارش شده است.
شعبان را ماه شادی اهل بیت مینامند، زیرا ولادتهای پربرکتی در آن قرار دارد. سوم شعبان ولادت امام حسین (ع)، چهارم شعبان ولادت حضرت عباس (ع)، پنجم شعبان ولادت امام سجاد (ع)، یازدهم شعبان ولادت حضرت علیاکبر (ع) و پانزدهم شعبان ولادت منجی عالم بشریت، حضرت مهدی (عج) است. این اعیاد پیاپی، فضایی سرشار از سرور و امید در جامعه شیعی ایجاد میکند.
یکی از گنجینههای معنوی این ماه، «مناجات شعبانیه» است که از امیرالمؤمنین (ع) و سایر ائمه نقل شده است. این مناجات با مضامین بلند عرفانی، راه اتصال بنده به خدا و رسیدن به «کمال انقطاع» را میآموزد. امام خمینی (ره) تأکید ویژهای بر خواندن و تدبر در این مناجات داشتند.
شعبان، ماه تمرین برای رمضان است. پیامبر (ص) و اهل بیت در این ماه بسیار روزه میگرفتند و آن را به روزه ماه رمضان متصل میکردند. استغفار در این ماه (بهویژه ذکر ۷۰ مرتبه استغفرالله و اسئله التوبه) دل را از زنگار گناه پاک میکند تا آماده دریافت نور قرآن در ماه رمضان شود.
در هر روز از ماه شعبان هنگام ظهر، خواندن صلوات شعبانیه که از امام سجاد (ع) نقل شده، مستحب است. این صلوات جایگاه اهل بیت را به عنوان «کشتی نجات» (الفلک الجاریه) تبیین میکند و بر ولایتمداری تأکید دارد.
