دانشنامه فنی آپوستیلب
Apostilb (asb) چیست؟
آپوستیلب (با نماد asb) یک واحد قدیمی و منسوخ شده برای لومینانس (Luminance) یا درخشندگی در سیستم CGS است. این واحد در سال ۱۹۳۷ توسط کمیته بینالمللی نورپردازی (CIE) با نام رسمی Blondel معرفی شد، اما نام آپوستیلب رایجتر ماند. یک آپوستیلب به صورت درخشندگی یک سطح کاملاً پخشکننده نور (Perfect Diffuser) تعریف میشود که شار نوری یک لومن را از هر متر مربع ساطع میکند.
# فرمول تبدیل و عدد پی (π)
تفاوت اصلی آپوستیلب با واحد استاندارد cd/m² (نیت) در نحوه برخورد با هندسه پخش نور است. برای یک سطح دیفیوزر کامل (Lambertian)، رابطه بین این دو واحد شامل عدد پی میشود:
فرمول پایه1 cd/m² = π asbπ ≈ 3.14159
معکوس1 asb = 1/π cd/m²≈ 0.3183 cd/m²
کاربردها و مثالها
- ۱. متون قدیمی آلمانی:در کتابهای مهندسی نور که در اواسط قرن بیستم در آلمان و اروپای مرکزی چاپ میشدند، روشنایی سطوح داخلی ساختمانها اغلب با asb بیان میشد. اگر در نقشهای عدد 100 asb دیدید، معادل حدود 32 cd/m² امروزی است.
- ۲. بازتاب کاغذ سفید:یک کاغذ سفید زیر نور اتاق (۵۰۰ لوکس) اگر ضریب بازتاب ۸۰٪ داشته باشد، روشنایی حدود 400 asb خواهد داشت که معادل 127 cd/m² است.
- ۳. نمایشگرهای مدرن:یک مانیتور با روشنایی 300 nits اگر بخواهیم با مقیاس قدیمی بسنجیم، حدود 942 asb روشنایی دارد.
اشتباهات رایج
- فراموش کردن ضریب π در تبدیل. بسیاری به اشتباه فکر میکنند ۱ آپوستیلب برابر ۱ نیت است.
- خلط واحد Lambert (L) با Apostilb (asb). هر لمبرت برابر ۱۰,۰۰۰ آپوستیلب است! (آپوستیلب مقیاس کوچکتری دارد).
- استفاده از این واحد برای منابع نوری نقطهای. آپوستیلب مخصوص سطوح گسترده و بازتابدهنده (Extended Area Sources) است.
سوالات متداول
چرا واحد آپوستیلب منسوخ شده است؟▼
سیستم بینالمللی واحدها (SI) تلاش کرد تا تعاریف را یکپارچه کند. تعریف نیت (cd/m²) مستقیماً به شدت نور (کاندلا) متصل است، در حالی که آپوستیلب وابسته به لومن و متر مربع با یک ضریب پی پنهان بود که محاسبات مهندسی را پیچیده میکرد.
نام "بلوندل" از کجا آمده است؟▼
این واحد گاهی به افتخار آندره بلوندل (André Blondel)، فیزیکدان فرانسوی و پیشگام در مهندسی برق و نورسنجی، به نام "بلوندل" خوانده میشود.
آیا هنوز جایی از asb استفاده میشود؟▼
به ندرت. امروزه فقط در بازخوانی اسناد فنی قدیمی یا مطالعات تاریخی معماری نور در اروپا ممکن است با این واحد برخورد کنید. تمام استانداردهای مدرن (مثل ISO) از cd/m² استفاده میکنند.