تفاوت M و N چیست؟
در حالی که مولاریته (M) غلظت "مولکولها" را نشان میدهد، نرمالیته (N) غلظت "ظرفیتهای فعال" را نشان میدهد. برای مثال، یک مولکول اسید سولفوریک ($H_2SO_4$) دو پروتون ($H^+$) دارد. پس اگر غلظت مولکولهای اسید ۱ مولار باشد، غلظت پروتونهای قابل آزادسازی ۲ نرمال خواهد بود. نرمالیته معیاری دقیقتر برای واکنشهای خنثیسازی است.
فرمول تبدیل ($N = M \times n$)
برای تبدیل مولاریته به نرمالیته، کافیست غلظت مولار را در ضریب ظرفیت ضرب کنید:
N = M × n
Nنرمالیته (eq/L)
Mمولاریته (mol/L)
nضریب ظرفیت
جدول راهنمای ضریب n
| ماده شیمیایی | فرمول | ضریب n |
|---|---|---|
| هیدروکلریک اسید | HCl | 1 |
| سولفوریک اسید | H₂SO₄ | 2 |
| فسفریک اسید | H₃PO₄ | 3 |
| سدیم هیدروکسید | NaOH | 1 |
| کلسیم هیدروکسید | Ca(OH)₂ | 2 |
اشتباهات رایج
تقسیم بجای ضرب
در تبدیل مولاریته به نرمالیته باید ضرب کنید ($N = M \times n$). تقسیم کردن مربوط به فرآیند برعکس (نرمالیته به مولاریته) است. به یاد داشته باشید که N همیشه بزرگتر یا مساوی M است.
سوالات پرتکرار
آیا نرمالیته برای واکنشهای اکسایش-کاهش متفاوت است؟▼
بله، در واکنشهای ردوکس، ضریب n برابر با تعداد الکترونهای مبادله شده است. مثلاً $KMnO_4$ در محیط اسیدی $n=5$ و در محیط خنثی $n=3$ دارد.
چرا N همیشه بزرگتر از M است؟▼
چون هر مولکول حداقل یک واحد فعال (پروتون، هیدروکسید یا الکترون) دارد، بنابراین $n \ge 1$ است. اگر $n=1$ باشد، N=M خواهد بود.