محاسبه ppm (Part Per Million)

محاسبه غلظت محلول‌های بسیار رقیق و آلاینده‌ها با دقت یک در میلیون.

ورودی‌های جرمی

gram
gram
هر دو عدد باید واحد یکسان (مثلاً گرم) داشته باشند. برای محلول‌های آبی رقیق، می‌توانید فرض کنید ۱ لیتر آب برابر ۱۰۰۰ گرم است.

نتیجه غلظت

مقادیر جرم را وارد کنید...

ppm (قسمت در میلیون) چیست؟

واحد ppm (Parts Per Million) به معنی "تعداد اجزا در هر یک میلیون جزء" است. این واحد برای بیان غلظت محلول‌هایبسیار رقیقاستفاده می‌شود، جایی که درصد معمولی (٪) اعداد بسیار کوچکی را نشان می‌دهد (مثل ۰.۰۰۰۱٪). کاربرد اصلی آن در سنجش آلاینده‌های هوا، املاح آب، سموم کشاورزی و ناخالصی‌های دارویی است.

فرمول ریاضی

برای محاسبه ppm جرمی، نسبت جرم حل‌شونده به جرم کل محلول را در عدد $10^6$ (یک میلیون) ضرب می‌کنیم:

ppm = (m_solute / m_solution) × 1,000,000
m_soluteجرم حل‌شونده (g)
m_solutionجرم کل محلول (g)

مثال‌های کاربردی

مثال ۱: کلر استخر

اگر در ۱۰۰۰ کیلوگرم آب استخر، ۳ گرم کلر حل شده باشد:

(3 / 1,000,000) × 10⁶ = 3 ppm

مثال ۲: سرب در آب

۰.۰۰۲ گرم سرب در یک بطری ۱ لیتری (۱۰۰۰ گرمی) آب:

(0.002 / 1000) × 10⁶ = 2 ppm

مثال ۳: نمک در دریاچه

۵۰۰ میلی‌گرم (۰.۵ گرم) نمک در ۱ کیلوگرم (۱۰۰۰ گرم) آب:

(0.5 / 1000) × 10⁶ = 500 ppm

اشتباهات رایج

  • عدم یکسان‌سازی واحدها

    مهم‌ترین اصل این است که صورت و مخرج کسر باید واحد یکسانی داشته باشند (هر دو گرم یا هر دو کیلوگرم). اگر حل‌شونده میلی‌گرم و محلول کیلوگرم است، باید تبدیل واحد انجام دهید (یا از رابطه 1 mg/kg = 1 ppm استفاده کنید).

  • استفاده برای محلول‌های غلیظ

    ppm معمولاً برای غلظت‌های زیر ۱٪ استفاده می‌شود. برای غلظت‌های بالاتر، استفاده از "درصد جرمی" رایج‌تر و خواناتر است.

سوالات پرتکرار

رابطه ppm و درصد چیست؟
یک درصد ($1\%$) برابر با ۱۰,۰۰۰ پی‌پی‌ام ($10,000 \textppm$) است. برای تبدیل درصد به ppm، عدد را در ۱۰,۰۰۰ ضرب کنید.
آیا ppm برای گازها هم استفاده می‌شود؟
بله، برای گازها معمولاً ppm حجمی ($ppm_v$) استفاده می‌شود که نسبت مولکول‌ها یا حجم را نشان می‌دهد (مثل ppm CO2 در هوا). فرمول مشابه است اما با حجم‌ها.