روز بزرگداشت ملاصدرا و روز حکمت متعالیه 1405

1 خرداد

رسمی و علمی

1

یکم خرداد ماه، روز بزرگداشت فیلسوف نامدار جهان اسلام، صدرالدین محمد شیرازی (ملاصدرا) و روز حکمت متعالیه گرامی باد.

رسمی و علمی
2

فرارسیدن روز حکمت متعالیه، فرصتی است برای بازخوانی اندیشه‌های ناب صدرالمتألهین که عقل، وحی و شهود را در هم آمیخت.

رسمی و علمی
3

روز بزرگداشت ملاصدرا، روز تکریم خردورزی و آزاداندیشی در چارچوب معارف الهی است. این روز بر جامعه علمی و فلسفی کشور مبارک باد.

رسمی و علمی
4

اندیشه ملاصدرا، قله رفیع فلسفه اسلامی است که پس از قرن‌ها همچنان بر تارک آسمان معرفت می‌درخشد. یکم خرداد گرامی باد.

رسمی و علمی
5

بزرگداشت ملاصدرا، بزرگداشت هویت عقلانی و معنوی تمدن اسلامی-ایرانی است.

رسمی و علمی
6

حکمت متعالیه، میراث گران‌بهای ملاصدرا، راهی روشن برای فهم عمیق‌تر هستی و مبدأ و معاد است. روزش گرامی باد.

رسمی و علمی
7

سالروز گرامیداشت معمار حکمت متعالیه، جناب ملاصدرا، بر تمامی اساتید، پژوهشگران و دانشجویان فلسفه و حکمت تبریک عرض می‌نماییم.

رسمی و علمی
8

ملاصدرا ثابت کرد که دین و فلسفه نه تنها در تضاد نیستند، بلکه دو بال برای پرواز روح انسان به سوی حقیقت مطلق‌اند.

رسمی و علمی
9

یکم خرداد، یادآور مردی است که با «اسفار» خود، سفری از خلق به حق و از حق به خلق را برای بشریت ترسیم کرد.

رسمی و علمی
10

گرامی می‌داریم یاد و نام حکیم فرزانه‌ای را که «حرکت جوهری» را تبیین کرد و نگاه بشر به عالم ماده را متحول ساخت.

رسمی و علمی
11

فلسفه ملاصدرا، فلسفه زندگی، پویایی و تکامل است. روز ملی حکمت متعالیه بر جویندگان حقیقت مبارک.

رسمی و علمی
12

تلاقی عقل و شرع در مکتب صدرایی، زیباترین جلوه تفکر شیعی است. روز بزرگداشت این حکیم الهی گرامی باد.

رسمی و علمی
13

ایران اسلامی مفتخر است که مهد پرورش بزرگانی چون ملاصدرا بوده است که جهانی را وامدار اندیشه خود کرده‌اند.

رسمی و علمی
14

پیام حکمت متعالیه برای انسان امروز، معنویت‌گرایی عقلانی و دوری از پوچ‌گرایی است. روز ملاصدرا گرامی باد.

رسمی و علمی
15

در روز حکمت متعالیه، یادآور می‌شویم که انقلاب اسلامی ایران نیز ریشه در مبانی عمیق فلسفی و حکمی بزرگانی چون صدرا دارد.

رسمی و علمی
16

تجلیل از ملاصدرا، تجلیل از مقام علم و عالم و ارج نهادن به سنت دیرینه حکمت در ایران زمین است.

رسمی و علمی
17

صدرالمتألهین، پرچمدار توحید در عرصه استدلال و برهان بود. نام و یادش جاودان.

رسمی و علمی
18

فلسفه صدرا، فلسفه امید و کمال است؛ جایی که انسان مسافری است به سوی ابدیت. روزش گرامی.

رسمی و علمی
19

امید است که آموزه‌های حکمت متعالیه بیش از پیش در مراکز علمی و دانشگاهی مورد توجه و تدبر قرار گیرد.

رسمی و علمی
20

یکم خرداد، بهانه‌ای است برای نیوشیدن جرعه‌ای از دریای بیکران معرفت صدرایی.

رسمی و علمی

فلسفی و عمیق

1

جسم انسان ساکن نیست، بلکه در ذات خود در حال شدن است؛ همان‌طور که روح به سوی کمال پر می‌کشد. (برگرفته از حرکت جوهری)

فلسفی و عمیق
2

خداوند نوری است که تمام هستی پرتویی از اوست؛ و چه زیبا ملاصدرا «اصالت وجود» را به تصویر کشید.

فلسفی و عمیق
3

حقیقت، یگانه است و راه‌های رسیدن به آن، ترکیبی از استدلال عقلی و صفای قلبی است. روز حکیم اشراق و استدلال گرامی باد.

فلسفی و عمیق
4

مرگ پایان نیست، بلکه استکمال نفس و جدا شدن از پوسته مادی برای پروازی بلندتر است. یاد ملاصدرا گرامی.

فلسفی و عمیق
5

عالم یکپارچه حیات و شعور است؛ هیچ ذره‌ای در این جهان خاموش نیست. این درس بزرگ حکمت متعالیه است.

فلسفی و عمیق
6

انسان، مسافری است در چهار سفر عقلی؛ از خود به خدا، و با خدا در میان خلق. راهت پر نور ای مسافر حقیقت.

فلسفی و عمیق
7

آنچه اصالت دارد «وجود» است و ماهیت تنها سایه‌ای از آن است. درک این حقیقت، کلید فهم هستی است.

فلسفی و عمیق
8

علم، صورتِ ذهنی نیست؛ علم، حضورِ مجردِ عالم نزد معلوم است. روزِ اتحادِ عاقل و معقول مبارک.

فلسفی و عمیق
9

خداوند در همه جا هست، نه به صورت حلول، بلکه به صورت قیومیت و احاطه. درود بر تبیین‌گر توحید ناب.

فلسفی و عمیق
10

نفس انسان، جسمانیة الحدوث و روحانیة البقا است؛ از خاک برمی‌خیزد و افلاک را درمی‌نوردد.

فلسفی و عمیق
11

آرامش واقعی در حکمت است؛ حکمتی که انسان را از تلاطم کثرت به ساحل امن وحدت می‌رساند.

فلسفی و عمیق
12

ملاصدرا به ما آموخت که می‌توان فیلسوف بود و عارف؛ می‌توان استدلال کرد و عاشق بود.

فلسفی و عمیق
13

جهان هر لحظه در حال نو شدن است و فیض الهی دائم و لاینقطع بر هستی می‌بارد.

فلسفی و عمیق
14

شناخت خود، نردبان شناخت خداست. حکمت متعالیه، آینه‌ای برای خودشناسی است.

فلسفی و عمیق
15

هر موجودی به اندازه ظرفیت وجودی‌اش، خداوند را تسبیح می‌گوید. روز شنیدن نغمه‌های هستی مبارک.

فلسفی و عمیق

دانشجویی و دوستانه

1

روز فیلسوف‌های آینده، روز کسانی که دنبال «چرایی»ها هستند، مبارک! به امید اینکه صدراهای زمانه باشید.

دانشجویی و دوستانه
2

بچه های فلسفه و حکمت، روزتون مبارک! امیدوارم حرکت جوهری‌تون همیشه رو به کمال باشه.

دانشجویی و دوستانه
3

به سلامتی اونایی که تو دنیای مدرن، هنوز دنبال حکمت و حقیقتن. روز ملاصدرا مبارک.

دانشجویی و دوستانه
4

رفیق فیلسوف من، امیدوارم «وجودت» همیشه اصالت داشته باشه و «ماهیت» زندگیت پر از معنا. روزت مبارک.

دانشجویی و دوستانه
5

روز گره خوردن عقل و عشق، روز حکمت متعالیه رو به همه دانشجویان فلسفه تبریک میگم.

دانشجویی و دوستانه
6

امروز روز کسیه که گفت دنیا یک لحظه هم ساکن نیست. پس پاشو و حرکت کن! روز ملاصدرا مبارک.

دانشجویی و دوستانه
7

یکم خرداد، روز اونایی که ظاهر رو می‌بینن ولی باطن رو جستجو می‌کنن. روزتون مبارک.

دانشجویی و دوستانه
8

تقدیم به اساتید و دانشجویانی که در کلاس درس، مشق حکمت می‌کنند. روز بزرگداشت ملاصدرا گرامی باد.

دانشجویی و دوستانه
9

فلسفه خوندن یعنی یاد بگیری چطور درست فکر کنی. روز فکرای عمیق مبارک.

دانشجویی و دوستانه
10

امیدوارم توی چهار سفر زندگیت، همیشه خدا همراهت باشه. روز حکمت متعالیه مبارک.

دانشجویی و دوستانه
11

به یاد ملاصدرا که تبعید شد اما ناامید نشد و بزرگترین شاهکار فلسفی رو خلق کرد. روز استقامت علمی مبارک.

دانشجویی و دوستانه
12

امروز روز کسانیه که میدونن «هست» مهم‌تر از «چیست» است. روزتون سرشار از دانایی.

دانشجویی و دوستانه
13

یه روزی میاد که حکمت متعالیه راهش رو به زندگی روزمره ما هم باز میکنه. به امید اون روز.

دانشجویی و دوستانه
14

فلسفه سخت نیست، فلسفه یعنی فهمیدن سادگیِ پیچیده جهان. روز ملاصدرا مبارک.

دانشجویی و دوستانه
15

دانشجوی عزیز، یادت باشه تو وارث میراثی هستی که قرن‌ها برای ساختنش زحمت کشیده شده. پاسدارش باش.

دانشجویی و دوستانه

کوتاه

1

یکم خرداد، روز حکمت و معرفت.

کوتاه
2

روز بزرگداشت صدرالمتألهین گرامی باد.

کوتاه
3

حکمت متعالیه، فخر فلسفه اسلامی.

کوتاه
4

روز ملی ملاصدرا مبارک.

کوتاه
5

اندیشه صدرا، چراغ راه کمال.

کوتاه
6

سلام بر فیلسوف شرق، ملاصدرا.

کوتاه
7

روز پیوند عقل و وحی گرامی باد.

کوتاه
8

ملاصدرا؛ قله‌نشین حکمت اسلامی.

کوتاه
9

حرکت جوهری، راز پویایی جهان.

کوتاه
10

روز حکمت و خردورزی مبارک.

کوتاه
11

یادباد آن‌که «اسفار» را نگاشت.

کوتاه
12

فلسفه اسلامی زنده است، چون حق زنده است.

کوتاه
13

یکم خرداد، جشن اندیشه.

کوتاه
14

صدرای شیرازی، افتخار ایران.

کوتاه
15

حکمت، گمشده مومن است.

کوتاه

جملات قصار و ادبی

1

جهان جلوه‌ای از رخ یار است، اگر دیده بینا داشته باشی.

جملات قصار و ادبی
2

عقل بدون وحی، چراغی است در طوفان؛ و وحی بدون عقل، گنجی است پنهان. صدرا این دو را آشتی داد.

جملات قصار و ادبی
3

بزرگی ملاصدرا در این بود که فلسفه را از خشکی استدلال رهانید و به لطافت شهود آراست.

جملات قصار و ادبی
4

او که در تبعیدگاه «کهک»، کهکشان‌های معرفت را رصد کرد.

جملات قصار و ادبی
5

خداوند هیچ موجودی را بیهوده نیافرید و هیچ حرکتی را بی مقصد ننهاد.

جملات قصار و ادبی
6

مرگ برای حکیم، تولدی دوباره در جهانی وسیع‌تر است.

جملات قصار و ادبی
7

حقیقت را نه در کتاب‌ها، که در تزکیه نفس باید جست. (برداشتی از منش صدرا)

جملات قصار و ادبی
8

آسمان حکمت ایران، ستاره‌ای پرفروغ‌تر از ملاصدرا به خود ندیده است.

جملات قصار و ادبی
9

او ثابت کرد که ایمان، پشتوانه عقل است و عقل، تأییدکننده ایمان.

جملات قصار و ادبی
10

صدرا زنده است، تا زمانی که پرسشگری در جان انسان زنده است.

جملات قصار و ادبی

ملاصدرا کیست؟

صدرالدین محمد شیرازی معروف به ملاصدرا و ملقب به صدرالمتألهین، برجسته‌ترین فیلسوف اسلامی و بنیان‌گذار مکتب فلسفی «حکمت متعالیه» است. او در قرن یازدهم هجری قمری در شیراز می‌زیست و پس از تحصیل در اصفهان نزد بزرگانی چون شیخ بهایی و میرداماد، و گذراندن دوران تبعید و ریاضت در روستای کهک قم، موفق به تدوین نظام فلسفی نوینی شد که ترکیبی از فلسفه مشاء، اشراق، کلام و عرفان بود. او در راه هفتمین سفر حج خود در بصره دار فانی را وداع گفت.

حکمت متعالیه چیست؟

حکمت متعالیه نام مکتب فلسفی ملاصدرا است که نقطه عطفی در تاریخ فلسفه اسلامی محسوب می‌شود. تا پیش از او، مکاتب فلسفی (مانند مشاء و اشراق) و کلامی و عرفانی مسیرهای جداگانه‌ای داشتند. ملاصدرا با نبوغ خود، برهان (عقل)، قرآن (وحی) و عرفان (شهود قلبی) را با هم تلفیق کرد. او معتقد بود که حقیقت واحد است و عقل و دین نمی‌توانند در تضاد باشند. کتاب «اسفار اربعه» مهم‌ترین منبع این مکتب است.

حرکت جوهری؛ انقلاب فکری صدرا

یکی از شاهکارهای اندیشه ملاصدرا، اثبات «حرکت جوهری» است. پیش از او فلاسفه معتقد بودند حرکت تنها در ظواهر و اعراض اجسام (مثل رنگ و مکان) رخ می‌دهد و ذات اشیاء ثابت است. اما ملاصدرا با دلایل عقلی ثابت کرد که ذات و جوهر جهان مادی نیز سیال و در حال حرکت و دگرگونی دائمی به سمت کمال است. این نظریه تبیین‌کننده بسیاری از مسائل دینی مانند معاد جسمانی و تکامل نفس انسان است.

اصالت وجود؛ کلید فهم هستی

مهم‌ترین مبنای حکمت متعالیه، «اصالت وجود» است. ملاصدرا اثبات کرد که آنچه در خارج واقعیت دارد و منشأ اثر است، «وجود» است و «ماهیت» (چیستی اشیاء) امری اعتباری و ذهنی است. این دیدگاه برخلاف نظر استادش میرداماد و فلاسفه پیشین بود. بر اساس اصالت وجود، هستی دارای مراتب تشکیکی است (وحدت در عین کثرت) که از واجب الوجود (خداوند) تا ضعیف‌ترین موجودات را شامل می‌شود.

جایگاه ملاصدرا در انقلاب اسلامی

اندیشه‌های ملاصدرا تأثیر عمیقی بر تفکر رهبران انقلاب اسلامی ایران داشته است. حضرت امام خمینی (ره) خود مدرس حکمت متعالیه و فلسفه صدرایی بودند و بسیاری از مبانی سیاسی و عرفانی ایشان ریشه در این حکمت دارد. همچنین مقام معظم رهبری همواره بر اهمیت فلسفه اسلامی به عنوان زیربنای تمدن‌سازی نوین اسلامی تأکید داشته و از ملاصدرا به عنوان قله فلسفه اسلامی یاد کرده‌اند.

سوالات متداول

روز بزرگداشت ملاصدرا چه تاریخی است؟
روز اول خرداد ماه در تقویم رسمی ایران به عنوان روز بزرگداشت ملاصدرا و روز حکمت متعالیه نامگذاری شده است.
ملاصدرا بنیان‌گذار کدام مکتب فلسفی است؟
او بنیان‌گذار مکتب «حکمت متعالیه» است که سومین مکتب بزرگ فلسفی در جهان اسلام پس از مشاء و اشراق محسوب می‌شود.
مهم‌ترین کتاب ملاصدرا چیست؟
کتاب «الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة» معروف به «اسفار اربعه» مهم‌ترین و جامع‌ترین اثر اوست.
اساتید اصلی ملاصدرا چه کسانی بودند؟
شیخ بهایی (در علوم نقلی)، میرداماد (در فلسفه و حکمت) و میرفندرسکی از اساتید برجسته او در اصفهان بودند.
چرا ملاصدرا به کهک تبعید شد؟
به دلیل مخالفت برخی از ظاهربینان و قشری‌نگران با اندیشه‌های فلسفی و عرفانی‌اش، او مجبور شد اصفهان را ترک کند و سال‌ها در روستای کهک (نزدیک قم) در انزوا و عبادت زندگی کند.
مزار ملاصدرا کجاست؟
ملاصدرا در بازگشت از هفتمین سفر پیاده‌روی حج، در شهر بصره عراق وفات یافت و بنا به قولی در همان‌جا یا در نجف اشرف به خاک سپرده شد و قبر مشخصی در ایران ندارد.
منظور از اسفار اربعه چیست؟
چهار سفر معنوی: ۱. سفر از خلق به حق ۲. سفر با حق در حق ۳. سفر از حق به خلق (با حق) ۴. سفر در خلق با حق (برای هدایت).
تأثیر ملاصدرا بر امام خمینی (ره) چه بود؟
امام خمینی سال‌ها مدرس کتاب اسفار ملاصدرا بودند و جهان‌بینی عرفانی و فلسفی ایشان به شدت متأثر از حکمت متعالیه بود.
حرکت جوهری به زبان ساده چیست؟
یعنی تمام ذرات جهان هستی و ذات اشیاء ثابت نیستند و دائماً در حال تغییر، نو شدن و حرکت به سمت کمال هستند.
لقب صدرالمتألهین به چه معناست؟
این لقب به معنای «پیشوای فیلسوفان الهی» است که به دلیل جایگاه رفیع علمی‌اش به ملاصدرا داده شده است.
WordAbyss - پیامک و متن روز بزرگداشت ملاصدرا و حکمت متعالیه (۱ خرداد) 1405