جلالالدین محمد بلخی، معروف به مولانا، مولوی و رومی، از بزرگترین شاعران و عارفان ایرانی قرن هفتم هجری است. او در بلخ (خراسان بزرگ) زاده شد و در قونیه آرام گرفت. آثار او، بهویژه مثنوی معنوی و دیوان شمس، از شاهکارهای ادبیات جهان محسوب میشوند و تأثیری عمیق بر فرهنگ و عرفان بشری گذاشتهاند.
نقطه عطف زندگی مولانا، دیدار او با شمس تبریزی بود. این دیدار، مولانا را از یک فقیه و عالم دینی، به عاشقی دلسوخته و شاعری شوریده تبدیل کرد. غزلیات دیوان شمس، حاصل این شور و شیدایی و بازتابدهنده عشق الهی است که در وجود مولانا شعلهور شد.
مثنوی معنوی که به «قرآن پهلوی» (قرآن به زبان فارسی) شهرت دارد، گنجینهای از حکمت، اخلاق و عرفان است. مولانا در قالب حکایتهای ساده، عمیقترین مفاهیم فلسفی و دینی را بیان کرده است. نینامه (بشنو از نی...) که آغازگر این کتاب است، عصاره تفکر عرفانی اوست.
امروزه مولانا با نام «رومی» در غرب شناخته میشود و کتابهای او از پرفروشترین آثار در آمریکا و اروپاست. پیام صلح، دوستی، و عشق فراگیر او، مرزهای زبانی و مذهبی را درنوردیده و او را به نمادی از انسانیت مشترک تبدیل کرده است.
سماع در نزد مولانا، رقصی آیینی برای رهایی از تعلقات دنیوی و اتصال به عالم بالاست. عشق در نگاه او، نیروی محرکه کائنات است و تنها راه رسیدن به حقیقت مطلق، فنا شدن در عشق الهی است.
