روز جهانی مرد (International Men's Day) هر ساله در ۱۹ نوامبر (اواخر آبان) برگزار میشود. هدف این روز برخلاف تصور رایج، رقابت با روز زن نیست؛ بلکه تمرکز بر سلامت مردان (مبارزه با سرطان پروستات و خودکشی)، بهبود روابط جنسیتی، ترویج مدلهای مثبت مردانه (فراتر از ستارههای سینما) و تاکید بر نقش مردان در خانواده به عنوان پدر و همسر است.
مردانگی در فرهنگ ایرانی-اسلامی
در فرهنگ غنی ما، مردانگی (فتوت) با مفاهیمی چون غیرت، سخاوت، حمایتگری و مسئولیتپذیری گره خورده است. الگوی کامل مردانگی، حضرت علی (ع) است که در میدان جنگ شجاعترین و در برخورد با یتیمان مهربانترین بود. روز جهانی مرد فرصتی است تا این ارزشهای اصیل را بازخوانی کنیم و از تقلید کورکورانه فرهنگ غربی بپرهیزیم.
چالشهای سلامت مردان
مردان معمولاً کمتر از زنان به پزشک مراجعه میکنند و علائم بیماری را نادیده میگیرند. آمارهای جهانی نشان میدهد عمر متوسط مردان کمتر از زنان است. فشارهای اقتصادی (بحث نفقه و تامین معاش) و انتظارات اجتماعی که «مرد نباید دردش را بگوید»، باعث فرسودگی جسمی و روانی مردان میشود. این روز تلنگری است برای توجه بیشتر به سلامت این قشر.
پدر؛ قهرمان خاموش
نقش پدر در تربیت فرزندان و ایجاد امنیت روانی در خانه غیرقابل جایگزین است. پدری که با وجود خستگی، برای فرزندش وقت میگذارد و با همسرش با احترام رفتار میکند، بهترین الگو را برای آینده فرزندانش میسازد. در روز مرد، باید از زحمات خاموش و فداکارانه پدران قدردانی کرد.
تفاوت روز مرد و روز پدر در ایران
در ایران روز اصلی مرد و پدر، ۱۳ رجب (ولادت حضرت علی ع) است که جنبه مذهبی و ملی دارد. اما روز جهانی مرد (۱۹ نوامبر) یک مناسبت بینالمللی است که بیشتر بر جنبههای اجتماعی و سلامتی تمرکز دارد. گرامیداشت هر دو روز، بهانهای است برای محبت بیشتر به مردان زحمتکش سرزمینمان.
سوالات متداول
روز جهانی مرد چه تاریخی است؟
۱۹ نوامبر میلادی که مصادف با ۲۸ (یا ۲۹) آبان ماه شمسی است.
تفاوت این روز با روز پدر (۱۳ رجب) چیست؟
۱۳ رجب مناسبت مذهبی و ملی اصلی ماست؛ ۱۹ نوامبر مناسبت جهانی با تمرکز بر سلامت و مسائل اجتماعی مردان است.
چرا نماد روز مرد سبیل است؟
در ماه نوامبر حرکتی به نام «موومبر» (Movember) انجام میشود که مردان سبیل میگذارند تا برای تحقیقات سرطان پروستات و سلامت روان کمک مالی جمع کنند.
بهترین هدیه برای روز مرد چیست؟
وسایل الکترونیکی، ابزار کار، عطر، ساعت، یا یک شام مورد علاقه؛ (جوراب گزینه طنز و کلاسیک است!).
بزرگترین مشکل سلامتی مردان چیست؟
بیماریهای قلبی، سرطان پروستات و مسائل مربوط به سلامت روان (افسردگی پنهان).
چرا مردان کمتر عمر میکنند؟
به دلیل مشاغل سختتر، مراجعه کمتر به پزشک، رفتارهای پرخطر بیشتر و استرسهای مالی.
مردانگی مثبت چیست؟
ویژگیهایی مثل مهربانی، مسئولیتپذیری، احترام به زنان و مشارکت در امور خانه (در مقابل خشونت و زورگویی).
آیا روز جهانی مرد رسمی است؟
در تقویم جهانی یونسکو ثبت شده اما در تقویم رسمی ایران تعطیل نیست و صرفاً یک یادبود فرهنگی است.
نقش مردان در خانواده ایرانی چیست؟
طبق قانون و شرع، ریاست خانواده و تامین مخارج (نفقه) با مرد است، اما این مدیریت باید با مودت و مشورت باشد.
شعار روز مرد چیست؟
هر سال متغیر است اما معمولاً حول محور «کمک به مردان و پسران» و «سلامت بهتر برای مردان» میچرخد.