حل معادله درجه اول

ماشین حساب مهندسی برای حل آنی فرمول ax + b = c

x
+
=
وضعیت معادله
لطفا ضرایب را وارد کنید

معادله درجه اول چیست؟

معادله درجه اول (به انگلیسی: "Linear Equation") یا معادله خطی، ساده‌ترین نوع معادله جبری است که در آن بزرگترین توان متغیر برابر با یک می‌باشد. فرم استاندارد این معادله به صورت ax + b = c نمایش داده می‌شود. دلیل نامگذاری "خطی" این است که اگر این رابطه را در دستگاه مختصات دکارتی رسم کنید، شکل حاصل همیشه یک خط راست خواهد بود. این مفهوم پایه و اساس بسیاری از محاسبات مهندسی، اقتصادی و فیزیک مقدماتی است.

فرمول محاسبه دستی (گام به گام)

برای حل این معادلات نیازی به ابزارهای پیچیده نیست. کافیست سه مرحله زیر را طی کنید تا به مجهول x برسید:

1. Form Standard: ax + b = c
2. Isolate Term: ax = c - b
3. Solve for x: x = (c - b) / a

مثال‌های کاربردی در ایران

۱. محاسبه کرایه تاکسی

فرض کنید ورودی تاکسی ۵۰۰۰ تومان (b) و هر کیلومتر ۲۰۰۰ تومان (a) باشد. اگر کرایه نهایی ۴۵۰۰۰ تومان (c) شود، مسافت طی شده (x) چقدر است؟
2000x + 5000 = 45000 → x = 20km

۲. تبدیل واحد دما

فرمول تبدیل فارنهایت به سلسیوس یک معادله خطی است. اگر دمای هوا ۸۶ درجه فارنهایت باشد، چند درجه سلسیوس است؟
1.8C + 32 = 86 → C = 30°

خطاهای رایج محاسباتی

  • فراموش کردن تغییر علامت: هنگام جابجایی عدد b به سمت دیگر تساوی، علامت آن باید قرینه شود.
  • تقسیم بر صفر: اگر ضریب a صفر باشد، تقسیم امکان‌پذیر نیست و معادله ممکن است جوابی نداشته باشد.
  • اشتباه در اولویت عملیات: همیشه ابتدا باید تفریق/جمع (c-b) انجام شود و سپس تقسیم بر a.
  • نادیده گرفتن علامت منفی: در ضرب و تقسیم اعداد منفی دقت کنید. منفی در منفی می‌شود مثبت!

سوالات متداول کاربران

تفاوت معادله درجه اول و دوم چیست؟
در معادله درجه اول، بزرگترین توان متغیر ۱ است (خط راست). اما در معادله درجه دوم، متغیر به توان ۲ می‌رسد و شکل نمودار آن به صورت سهمی (منحنی) خواهد بود.
آیا همیشه معادله جوابی دارد؟
خیر. اگر ضریب a برابر صفر باشد ولی b برابر c نباشد، معادله "غیرممکن" است و هیچ جوابی ندارد (مثلا ۰ = ۵ که غلط است). اما اگر a=0 و b=c باشد، معادله بی نهایت جواب دارد.
کاربرد شیب خط در این فرمول چیست؟
در فرمول استاندارد y = ax + b، ضریب a همان "شیب خط" است که زاویه خط با محور افقی را نشان می‌دهد و b "عرض از مبدا" است.