باینری (Binary) چیست؟
سیستم باینری یا دستگاه اعداد دودویی، الفبای جهان دیجیتال است. در علم کامپیوتر، تمام دادهها — از عکسهای اینستاگرام گرفته تا پیامهای تلگرام — در نهایت به زنجیرهای از دو وضعیت خاموش (0) و روشن (1) تبدیل میشوند. هر کدام از این ارقام یک «بیت» (Bit) نامیده میشوند و معمولاً هر ۸ بیت کنار هم یک «بایت» (Byte) را میسازند که میتواند نماینده یک حرف، عدد یا نماد باشد.
فرمول محاسبه دستی (ریاضیات پایه)
برای تبدیل باینری به عدد دهدهی (که نماینده کد اسکی کاراکتر است)، از توانهای عدد ۲ استفاده میکنیم. هر بیت بسته به جایگاهش ارزشی دارد:
* در این فرمول b همان بیت (0 یا 1) در جایگاه مورد نظر است.
مثالهای کاربردی در دنیای واقعی
نام "ایران"
Binary (UTF-8)
حرف "A" انگلیسی
ASCII Code: 65
عدد "9"
ASCII Code: 57
خطاهای رایج محاسباتی
- ×فراموش کردن بیتهای پرکننده (Padding): هر بایت باید دقیقاً ۸ بیت باشد. مثلاً عدد 5 باینری
101است اما در کامپیوتر به صورت00000101ذخیره میشود. - ×اشتباه گرفتن انکودینگ: کدهای باینری فارسی با استاندارد UTF-8 هستند و با جدول ASCII ساده قابل ترجمه نیستند (دو بایت مصرف میکنند).
- ×فاصلههای اضافی: وجود فاصله (Space) بین هر ۸ بیت برای خوانایی خوب است، اما ماشین فاصله را به عنوان کد نمیشناسد (مگر اینکه آن را حذف کنید).
پرسشهای متداول (FAQ)
چرا نتیجه ترجمه باینری من حروف عجیب و غریب است؟▼
این مشکل معمولاً به دلیل عدم تطابق انکودینگ (Encoding) است. اگر متنی فارسی باشد ولی شما آن را با استاندارد ASCII دیکود کنید، کاراکترهای نامفهوم میبینید. ابزار WordAbyss به صورت هوشمند از UTF-8 استفاده میکند تا این مشکل رفع شود.
آیا فاصله (Space) در کد باینری مهم است؟▼
در محاسبات کامپیوتری خیر، اما برای انسان بله. ابزار ما به صورت خودکار فاصلههای موجود در ورودی شما را نادیده میگیرد تا پردازش دقیق انجام شود.
کاربرد تبدیل باینری به متن چیست؟▼
این تبدیل در مهندسی معکوس، بازیابی اطلاعات آسیبدیده، حل معماهای CTF (Capture The Flag) و درک نحوه ذخیرهسازی دادهها در فایلها کاربرد حیاتی دارد.