واحد فت (Phot) چیست؟
واحد فت (Phot) با نماد ph، واحد سنجش شدت روشنایی در سیستم قدیمی CGS (سانتیمتر-گرم-ثانیه) است. این واحد به صورت "یک لومن بر سانتیمتر مربع" تعریف میشود. در مقابل، واحد استاندارد امروزی یعنی لوکس (Lux) در سیستم SI به صورت "یک لومن بر متر مربع" تعریف شده است. از آنجایی که هر متر مربع شامل 10,000 سانتیمتر مربع است، واحد فت بسیار بزرگتر از لوکس میباشد (10,000 برابر قویتر).
فرمولهای محاسباتی
رابطه بین این دو واحد کاملاً خطی و مبتنی بر تفاوت سطح (متر مربع در برابر سانتیمتر مربع) است:
مثالهای واقعی در علم فیزیک
نور خورشید
نور خورشید در یک روز صاف حدود 100,000 lx است. اگر این مقدار را به فت تبدیل کنیم، برابر با 10 ph میشود.
اتاق عمل
چراغهای جراحی قدرتمند حدود 100,000 lx تا 160,000 lx روشنایی دارند که معادل 10 تا 16 ph است.
نور لیزر متمرکز
در آزمایشگاههای اپتیک، ممکن است شدتهای بسیار بالا با واحد فت گزارش شوند. مثلا 1 kph (کیلو-فت) معادل ده میلیون لوکس است.
اشتباهات رایج
- اشتباه گرفتن Phot با Photon: فت یک واحد اندازهگیری ماکروسکوپی است، در حالی که فوتون (Photon) ذره بنیادی نور در فیزیک کوانتوم است.
- اشتباه گرفتن Phot با Foot: فت (ph) هیچ ارتباطی با واحد طول پا (foot) ندارد.
- خطای ضریب تبدیل: ضریب تبدیل دقیقاً 10,000 است، نه 1000. هر متر 100 سانتیمتر است، پس متر مربع 100 به توان 2 (10,000) سانتیمتر مربع است.
- استفاده نابجا: استفاده از فت برای نورهای داخلی (مثل خانه) معمولا اعداد بسیار کوچکی (مثل 0.03 ph) تولید میکند که خوانایی را کاهش میدهد.