حدیث ثقلین یکی از معتبرترین و متواترترین احادیث نبوی است که در منابع دست اول شیعه و اهل سنت نقل شده است. بزرگان اهل سنت مانند مسلم در صحیح خود، ترمذی و احمد بن حنبل این حدیث را با سندهای مختلف نقل کردهاند. تواتر این حدیث به حدی است که جای هیچگونه شک و شبههای در صدور آن از جانب پیامبر اکرم (ص) باقی نمیگذارد و به عنوان یک اصل مسلم اسلامی پذیرفته شده است.
عبارت کلیدی «لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّى یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ» حاوی نکتهای عمیق است. این عدم جدایی تنها فیزیکی نیست، بلکه جدایی معنوی و حقیقی است. یعنی هیچگاه قول، فعل و تایید اهل بیت (ع) مخالف با قرآن نیست و هیچ آیهای از قرآن نیست مگر اینکه اهل بیت حقیقت آن را میدانند و به آن عمل میکنند. این عبارت عصمت مطلقه ائمه اطهار را ثابت میکند.
واژه «ثقلین» تثنیه «ثِقل» به معنای بار سنگین و گرانبهاست. پیامبر (ص) قرآن و عترت را ثقلین نامیدند چون هم وزین و باارزش هستند و هم عمل به دستورات آنها و حفظ حرمتشان وظیفهای سنگین بر دوش امت است. هرگونه کوتاهی در قبال این دو امانت، عواقب سنگین دنیوی و اخروی برای مسلمانان به همراه دارد.
پیامبر صراحتاً فرمودند «مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِی أَبَداً» (اگر به این دو چنگ بزنید، هرگز گمراه نمیشوید). این ضمانت نشان میدهد که تنها راه نجات از فرقهگرایی، بدعتها و انحرافات عقیدتی، پیروی همزمان از دستورات قرآن و فرامین اهل بیت (ع) است. کنار گذاشتن یکی (مثلاً فقط قرآن را قبول داشتن) قطعاً منجر به گمراهی میشود.
در روزهای پایانی ماه صفر و در بستر بیماری، پیامبر اکرم (ص) بارها بر این حدیث تاکید کردند تا حجت را تمام کنند. اما متاسفانه بلافاصله پس از رحلت ایشان، با شعار انحرافی «حسبنا کتاب الله» (کتاب خدا ما را بس است)، اهل بیت را خانه نشین کردند و این بزرگترین خیانت به وصیت پیامبر بود.
