مبانی علمی: مولاریته چیست؟
مولاریته (Molarity) یا غلظت مولی، پرکاربردترین واحد بیان غلظت در آزمایشگاههای شیمی است. این کمیت بیانگر تعداد مولهای ماده حلشونده دریک لیتر از محلولاست. واحد آن "مول بر لیتر" (mol/L) است که با نماد بزرگMیا "مولار" نمایش داده میشود. برای مثال، یک محلول ۱ مولار NaCl حاوی ۱ مول نمک در هر لیتر محلول است.
فرمول محاسبه مولاریته
رابطه ریاضی محاسبه غلظت مولی بسیار ساده است و از تقسیم تعداد مول بر حجم (لیتر) به دست میآید:
مثالهای کاربردی محلولسازی
مثال ۱: محلول نمک
اگر ۲ مول NaCl را در آب حل کنیم تا حجم نهایی محلول به ۴ لیتر برسد، غلظت چقدر است؟
مثال ۲: بالن ژوژه کوچک
۰.۲۵ مول اسید را در یک بالن ژوژه ۲۵۰ میلیلیتری به حجم میرسانیم. (۲۵۰mL = ۰.۲۵L)
مثال ۳: رقیقسازی
اگر ۰.۰۱ مول رنگ را در ۱۰ لیتر آب استخر حل کنیم، غلظت بسیار کم خواهد بود:
اشتباهات رایج آزمایشگاهی
فراموش کردن تبدیل میلیلیتر
رایجترین خطا، قرار دادن حجم بر حسب میلیلیتر در فرمول است. همیشه باید حجم را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید تا به لیتر تبدیل شود (مثلاً ۵۰۰ میلیلیتر = ۰.۵ لیتر).
اشتباه گرفتن حجم حلال با محلول
در تعریف مولاریته، V حجم کل محلول است، نه حجم حلال اضافه شده. وقتی حلشونده اضافه میشود، حجم نهایی ممکن است تغییر کند، بنابراین باید بعد از حل شدن به حجم نهایی رساند (در بالن ژوژه).