مفهوم محاسبه مول در شرایط SATP
در اکثر واکنشهای آزمایشگاهی که در دمای اتاق انجام میشوند، استفاده از شرایط STP (صفر درجه) دقیق نیست. به همین دلیل شیمیدانان از استانداردSATP (Standard Ambient Temperature and Pressure)استفاده میکنند که مطابق با دمای اتاق (25°C) و فشار ۱ بار است. در این شرایط، به دلیل دمای بالاتر، گاز منبسط شده و حجم مولی آن از ۲۲.۴ به۲۴.۸ لیترافزایش مییابد. بنابراین برای محاسبه تعداد مول از روی حجم، باید از این ضریب استفاده کرد.
فرمول ریاضی
برای به دست آوردن مول (n) از روی حجم (V) در دمای اتاق، از تقسیم حجم بر عدد ثابت ۲۴.۸ استفاده میکنیم:
مثالهای کاربردی در ایران
مثال ۱: گاز نیتروژن
در یک مخزن آزمایشگاهی، ۴۹.۶ لیتر گاز نیتروژن در دمای ۲۵ درجه وجود دارد. چند مول گاز داریم؟
مثال ۲: کپسول آتشنشانی
اگر حجم گاز دیاکسید کربن خروجی ۱۲.۴ لیتر در شرایط محیط باشد، تعداد مول آن چقدر است؟
مثال ۳: واکنش شیمیایی
حجم گاز هیدروژن تولید شده در لوله آزمایش ۲.۴۸ لیتر است. مقدار آن بر حسب مول چیست؟
اشتباهات رایج
استفاده از عدد ۲۲.۴ (STP)
رایجترین خطا، تقسیم حجم بر ۲۲.۴ است در حالی که صورت سوال دمای اتاق یا شرایط SATP را ذکر کرده است. دقت کنید که ۲۲.۴ فقط برای دمای صفر درجه است.
واحدهای میلیلیتر
فرمولهای حجم مولی بر اساس لیتر تعریف شدهاند. اگر حجم شما بر حسب سیسی یا میلیلیتر است، ابتدا آن را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید.