مخزن استوانهای عمودی (Vertical Cylindrical Tank)
این نوع مخازن رایجترین شکل برای ذخیرهسازی مایعات مانند آب، نفت و مواد شیمیایی هستند. به دلیل شکل هندسی استوانه، فشار مایع به طور مساوی در دیوارهها توزیع میشود. محاسبه حجم این مخازن برای مدیریت منابع، برآورد هزینه پر کردن و ایمنی سازه بسیار حیاتی است.
فرمول محاسبه دستی
برای محاسبه حجم، ابتدا باید مساحت قاعده دایرهای را بدست آورده و در ارتفاع ضرب کنیم:
r = شعاع (نصف قطر)
h = ارتفاع
π ≈ 3.14159
اگر ابعاد به سانتیمتر باشد، حجم به سانتیمتر مکعب (cc) بدست میآید. برای تبدیل به لیتر، عدد نهایی را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید.
مثالهای رایج در ایران
منبع آب خانگی
مخازن پلی اتیلن سفید رنگ که معمولاً قطری حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر دارند و برای ذخیره آب شرب استفاده میشوند.
تانکر سوخت
بشکههای فلزی ۲۲۰ لیتری که استاندارد صنعتی هستند (قطر ۵۸ سانت و ارتفاع ۸۸ سانت).
سیلوهای کشاورزی
مخازن بزرگ فلزی برای ذخیره گندم یا کود مایع که محاسبات حجم آنها برای مدیریت انبار ضروری است.
خطاهای رایج محاسباتی
- استفاده از قطر (d) به جای شعاع (r) در فرمول مساحت دایره.
- عدم هماهنگی واحدها (مثلاً ضرب قطر به سانتیمتر در ارتفاع به متر).
- فراموش کردن ضخامت دیواره مخزن (برای دقت بالا باید قطر داخلی اندازهگیری شود).