محاسبه جرم برای محلول‌سازی

تعیین دقیق مقدار گرم ماده‌ای که باید وزن کنید تا محلول با غلظت مشخص ساخته شود.

پارامترهای محلول

mol/L
Liters
g/mol
حجم بر حسب لیتر و جرم مولی بر حسب گرم بر مول وارد شود. برای تبدیل میلی‌لیتر به لیتر، عدد را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید.

نتیجه: مقدار مورد نیاز

اطلاعات محلول را وارد کنید...

کاربرد عملی در آزمایشگاه

در آزمایشگاه‌های شیمی و بیولوژی، ما نمی‌توانیم "مول" را مستقیماً با ترازو وزن کنیم. ترازوها فقط جرم (گرم) را نشان می‌دهند. بنابراین، برای تهیه محلولی با غلظت مولار مشخص، ابتدا باید محاسبه کنیم که آن تعداد مول، معادل چند گرم است. این ابزار دقیقاً همین تبدیل را انجام می‌دهد: تبدیلمفاهیم تئوری (مولاریته)بهواقعیت عملی (گرم ماده).

فرمول محاسباتی (m = M × V × MW)

این فرمول از ترکیب دو رابطه بنیادی $n = M \times V$ و $m = n \times MW$ بدست می‌آید:

Mass = M × V × MW
Mass (m)جرم مورد نیاز (g)
Molarity (M)غلظت مولار (mol/L)
Volume (V)حجم محلول (L)
MWجرم مولی (g/mol)

مثال‌های محلول‌سازی واقعی

مثال ۱: سرم نمکی (NaCl)

تهیه ۱ لیتر محلول ۱ مولار نمک طعام (جرم مولی ۵۸.۴۴):

1 × 1 × 58.44 = 58.44 g

مثال ۲: سود سوزآور (NaOH)

تهیه ۲۵۰ میلی‌لیتر (۰.۲۵ لیتر) محلول ۰.۱ مولار سود (جرم مولی ۴۰):

0.1 × 0.25 × 40 = 1.0 g

مثال ۳: کات کبود (CuSO₄)

تهیه ۵۰۰ میلی‌لیتر محلول ۰.۵ مولار سولفات مس (جرم مولی ۱۵۹.۶):

0.5 × 0.5 × 159.6 = 39.9 g

نکات مهم و خطاهای رایج

  • آب‌پوشیدگی (Hydration)

    بسیاری از نمک‌ها دارای آب تبلور هستند (مثل CuSO₄.5H₂O). در این موارد باید جرم مولی کل ترکیب (همراه با آب) را وارد کنید، نه فقط جرم مولی نمک خشک. اگر فقط جرم نمک خشک را وارد کنید، محلول شما رقیق‌تر از حد انتظار خواهد شد.

  • درصد خلوص (Purity)

    اگر روی قوطی ماده نوشته شده "خلوص ۹۸٪"، باید مقدار محاسبه شده توسط این ابزار را بر ۰.۹۸ تقسیم کنید تا ناخالصی جبران شود و مقدار ماده موثره کافی به محلول برسد.

سوالات متداول

آیا می‌توانم جرم مولی را حدودی وارد کنم؟
برای کارهای دقیق آزمایشگاهی (مثل تیتراسیون)، باید از جرم مولی دقیق تا دو رقم اعشار استفاده کنید. اما برای محلول‌های شستشو یا کیفی، اعداد صحیح هم کفایت می‌کند.
چرا حجم باید لیتر باشد؟
چون واحد مولاریته "مول بر لیتر" است. اگر حجم را میلی‌لیتر وارد کنید ولی تقسیم بر ۱۰۰۰ نکنید، جواب شما ۱۰۰۰ برابر بزرگتر از واقعیت خواهد شد.
آیا این محاسبه برای مایعات هم کاربرد دارد؟
بله، اما برای مایعات (مثل اسید سولفوریک غلیظ) معمولاً برداشتن حجم راحت‌تر از وزن کردن است. در آن موارد باید با استفاده از چگالی، جرم محاسبه شده را به حجم تبدیل کنید ($V = m / d$).