مبانی علمی: مولالیته (m) چیست؟
مولالیته (Molality) که با نماد m (ام کوچک) نمایش داده میشود، معیاری برای بیان غلظت محلولها است. تعریف دقیق آن عبارت است از: "تعداد مولهای ماده حلشونده دریک کیلوگرم حلال". تفاوت کلیدی آن با مولاریته در مخرج کسر است؛ در مولاریته از حجم کل محلول استفاده میکنیم، اما در مولالیته از جرم حلال خالص استفاده میشود. این ویژگی باعث میشود مولالیتهمستقل از دماباشد، زیرا جرم با تغییر دما تغییر نمیکند، برخلاف حجم.
فرمول محاسبه
برای محاسبه مولالیته، کافیست تعداد مول حلشونده را بر جرم حلال (به کیلوگرم) تقسیم کنید:
مثالهای کاربردی
مثال ۱: نمک در آب
۲ مول NaCl را در ۴ کیلوگرم آب حل کردهایم. مولالیته چقدر است؟
مثال ۲: ضدیخ (اتیلن گلیکول)
۵ مول اتیلن گلیکول را در ۱۰ کیلوگرم آب رادیاتور حل میکنیم.
مثال ۳: مقیاس کوچک
۰.۱ مول شکر در ۵۰۰ گرم (۰.۵ کیلوگرم) آب حل شده است.
اشتباهات رایج (دامهای آموزشی)
استفاده از جرم محلول بجای حلال
مهمترین خطا! در مخرج کسر مولالیته باید فقط جرم حلال (مثلاً آب) را بگذارید، نه جرم کل محلول (آب + نمک). اگر جرم کل محلول داده شده، باید جرم حلشونده را از آن کم کنید.
فراموش کردن تبدیل گرم به کیلوگرم
تعریف مولالیته بر پایه کیلوگرم است. اگر جرم حلال ۵۰۰ گرم است، حتماً باید آن را به ۰.۵ کیلوگرم تبدیل کنید وگرنه جواب ۱۰۰۰ برابر غلط خواهد شد.