سیستم زمان شصتتایی (Sexagesimal)
در سیستم اندازهگیری زمان، برخلاف سیستم دهدهی (Metric)، ما از مبنای ۶۰ استفاده میکنیم. این میراثی از تمدن سومریها و بابلیها است. در این سیستم، هر ۶۰ ثانیه یک دقیقه و هر ۶۰ دقیقه یک ساعت را تشکیل میدهد. تبدیل اعداد خام ثانیه (مثلاً در خروجی دیتابیسها یا طول فایلهای ویدیویی) به فرمت قابل درک انسانی HH:MM:SS یکی از نیازهای رایج در مهندسی نرمافزار و تدوین است.
فرمول ریاضی محاسبه
برای تبدیل ثانیه کل (TotalSeconds) به اجزای ساعت، دقیقه و ثانیه از عملگر تقسیم و باقیمانده (Modulus) استفاده میکنیم:
برای نمایش نهایی، اگر هر عدد تک رقمی بود (مثلا ۵)، باید یک صفر قبل از آن اضافه کنیم (۰۵) تا فرمت استاندارد حفظ شود (Zero Padding).
مثالهای کاربردی
۱. یک ساعت و اندی
تبدیل 3665 ثانیه:
3665 ÷ 3600 = 1 hr (باقیمانده 65)
65 ÷ 60 = 1 min (باقیمانده 5)
نتیجه: 01:01:05
۲. نیم روز
تبدیل 43200 ثانیه:
43200 ÷ 3600 = 12
باقیمانده صفر است.
نتیجه: 12:00:00
۳. کلیپ کوتاه اینستاگرام
تبدیل 90 ثانیه:
ساعت: 0
دقیقه: 1
ثانیه: 30
نتیجه: 00:01:30