سیلو چیست؟ (ساختار هندسی)
سیلو (Silo) سازهای است که برای ذخیرهسازی مواد فلهای مانند غلات (گندم، جو)، سیمان، زغالسنگ و غیره استفاده میشود. از نظر هندسی، مدل استاندارد بسیاری از سیلوها ترکیبی از یک استوانه قائم در بدنه و یک نیمکره (Hemisphere) در سقف است. این شکل گنبدی باعث استحکام بیشتر سقف و جلوگیری از تجمع آب باران یا برف میشود. برای محاسبه دقیق ظرفیت این مخازن، باید حجم این دو بخش را جداگانه محاسبه و با هم جمع کرد.
فرمول محاسبه حجم کل
حجم کل برابر است با مجموع حجم استوانه بدنه و حجم نیمکره سقف.
کاربردهای رایج در ایران
۱. سیلوهای گندم
سیلوهای فلزی ذخیره غلات در استانهایی مثل خوزستان و گلستان معمولاً بدنهای بلند و سقفی گنبدی دارند تا جریان هوا و کنترل دما بهینه باشد و از فساد گندم جلوگیری شود.
۲. مخازن سیمان (بونکر)
در کارخانههای بتن آماده، سیلوهای سیمان اغلب دارای سقف گنبدی هستند. دانستن حجم دقیق این سیلوها برای مدیریت موجودی انبار سیمان حیاتی است.
۳. مخازن آب هوایی
بسیاری از مخازن آب شهری روی پایههای بلند، شکلی ترکیبی دارند. سقف گنبدی باعث توزیع بهتر فشار آب به دیوارهها و جلوگیری از راکد ماندن هوا میشود.
خطاهای رایج محاسباتی
- اشتباه در ارتفاع
رایجترین خطا وارد کردن «ارتفاع کل» به جای «ارتفاع استوانه» است. اگر ارتفاع کل سیلو (از زمین تا نوک گنبد) را دارید، باید شعاع (r) را از آن کم کنید تا ارتفاع استوانه (h) به دست آید.
- فراموش کردن ضریب ۲/۳
برخی کاربران حجم کره کامل (۴/۳) را حساب میکنند، در حالی که سقف سیلو فقط یک نیمکره است. بنابراین باید از ضریب ۲/۳ استفاده شود.